Industrie is kredietcrisis nog niet te boven

door: Casper Burgering

Industrie Update-September 2015.pdf (554 KB)
Download

Omzet en productie nog 4,5 procent en 1,2 procent onder het piekniveau van 2008
Buitenlandse omzet boven piekniveau 2008 (+3,3%) terwijl binnenlandse omzet ver achterblijft (-16%)
Binnenlandse afzet zal in de rest van dit jaar duidelijke verbeteringen laten zien

Industriële productie nog niet op pre-kredietcrisis niveau

De kredietcrisis die in 2008 begon, had een grote impact op de industriële sector. Net als tijdens de zware recessies in de jaren ’74-‘75 en ’81-‘82 is een duidelijke pre-recessie piek te signaleren, alsmede een dieptepunt. Niet alleen viel de productie scherp terug, maar ook de omzet werd hard geraakt. Terwijl het verschil tijdens de crisis van 2008 – 2009 tussen pre-recessie piek en dal bij de productie op 11 procent ligt, is datzelfde gat bij de omzet aanzienlijk groter, namelijk 21 procent. De weg terug uit dit dal naar de pre-recessie piek verliep in de jaren ’70 en ‘80 redelijk vlot (slechts 15 maanden), maar in juni 2015 lag de industriële productie en omzet nog respectievelijk 1,2 procent en 4,5 procent onder het piekniveau van juni 2008 (op basis van 12 maands voortschrijdende gemiddelden). De oorzaak is de recessie van ’11-‘12 die relatief snel op de recessie van ’08-’09 volgde en daarmee een sterker herstel in de weg stond.

productie historie

Buitenlandse omzet groeit, binnenlandse omzet in de min

De buitenlandse vraag naar industriële producten uit Nederland doet het prima. De buitenlandse omzet staat alweer 45 maanden boven zijn piekniveau van 2008. In juni 2015 is het verschil met de pre-recessie piek opgelopen tot 3,3 procent. De Nederlandse industriële sector heeft dan ook een aandeel van circa 60 procent in de totale uitvoerwaarde. Het aandeel van de export naar Azië in de totale exportwaarde ligt op 11 procent, waarbij vooral de export van chemische producten en machines in de eerste maanden van dit jaar sterk is gegroeid (chemische producten +19% en machines +24%). Dit in tegenstelling tot de binnenlandse omzet die flink in de min zit door de achterblijvende vraag en in juni 2015 bijna 16 procent onder zijn pre-recessie niveau staat (op basis van 12 maands voortschrijdende gemiddelden). Met name de meubelindustrie is door een diep dal gegaan en in juni 2015 staat de productie -25% en de omzet -28% onder het 2008 piekniveau). De kredietcrisis, met sterk dalende bestedingen aan duurzame consumptiegoederen, en de sterke correcties op de woningmarkt met minder verhuisbewegingen, zijn hier de oorzaak van.

Verwachting voor de rest van het jaar positief

Ondanks de achterblijvende vraag vanuit het binnenland is de verwachting echter wel dat in de rest van dit jaar sterkere verbeteringen zullen optreden. Want de prognoses voor de groei van de economie in Nederland voor 2015 en 2016 zijn positief en liggen boven het gemiddelde van de eurozone. Het consumentenvertrouwen staat historisch hoog (vergelijkbaar met augustus 2007), de woningmarkt trekt aan en de investeringen zitten in de lift. Gezien het goede sentiment onder de meeste industriële ondernemers van de laatste maanden is de kans groot dat de productie in juli of augustus zijn piekniveau van voor de kredietcrisis evenaart. Bij de omzet moet iets meer gebeuren voordat het pre-recessie niveau bereikt wordt. Want de positieve prognoses voor de binnenlandse vraag worden overschaduwd door de groeiende risico’s op buitenlandse omzet. Recente cijfers duiden op een verdere afkoeling van de Chinese economie, waarbij met name de groei in investeringen in de zware industrie afneemt. Een al te sterke afname in de marktomstandigheden vormt daarmee een neerwaarts risico voor de omzettrends vanuit het buitenland.