ABN AMRO blikt vooruit

door: Han de Jong

150915-Blikt-Vooruit-2015-v31.pdf (466 KB)
Download

Is het herstel nu al in gevaar? Deze vraag wordt onderzocht in deze presentatie. In de presentatie werd ingegaan op de economische ontwikkelingen in de wereld, in Europa en ten slotte in Nederland. Daarnaast werden de belangrijkste onderwerpen uit de Miljoenennota belicht.

 

 

de Schaduwzijde van de miljoenennota: is het herstel nu al in gevaar?

Op Prinsjesdag presenteerde de regering de Miljoenennota. Na zeven magere jaren maakt zij nu vijf miljard euro vrij voor lastenverlichting en lijkt de weg naar herstel echt te zijn ingezet. Of liggen er toch bedreigingen op de loer die roet in het eten kunnen gooien? Binnen is het warm, maar buiten stormt het: zijn we tegen deze tegenwind opgewassen?

Met het nodige tromgeroffel presenteerde het kabinet-Rutte de Rijksbegroting. Alle signalen wijzen erop dat de Nederlandse economie in de lift zit. Terwijl in Nederland het vertrouwen van ondernemers en consumenten groeit, doen zich wereldwijd echter zorgwekkende ontwikkelingen voor. Zo blijkt uit de Inkoopmanagersindex (PMI) dat ondernemers in de geïndustrialiseerde landen hun zelfvertrouwen weliswaar herwinnen, maar het vertrouwen in de opkomende landen verzwakt juist ernstig. De mondiale economie balanceert zo tussen twee extremen en dat kan uiteindelijk niet voortduren. In de laatste jaren is veel westers kapitaal in de opkomende economieën gestroomd. Door de Amerikaanse rentestijging die aanstaande lijkt en de sterker geworden dollar stroomt nu juist veel van dat geld weer terug en dat zet deze economieën onder druk. Het is een spannende tijd, want wat in deze landen gebeurt, kan ook voor onze economie risico’s met zich meebrengen.

Reden voor zorg, niet voor paniek

Ook is duidelijk sprake van een groeivertraging in China. Na het enorme groeitempo van de afgelopen decennia, doen zich nu allerlei problemen voor: in de huizenmarkt, in het financiële systeem, maar ook op het gebied van corruptie en het milieu. De Chinese leiders nemen maatregelen op die problemen het hoofd te bieden. Dat is prima. Maar op korte termijn leiden die tot een lagere economische groei. De grote vraag is of dit tot een zogenaamde harde landing leidt? Ik verwacht van niet. De Chinese leiders hebben de touwtjes nog steeds strak in handen en hebben er alle belang bij de stabiliteit en rust te bewaren. Ze hebben in de afgelopen 20 jaar bewezen dat zij over de middelen beschikken om de economie bij te kunnen sturen. Er is dus wel reden voor zorg, maar niet voor paniek.

De eurozone profiteert van de lage rente, de lagere euro en de gedaalde grondstoffenprijzen. Bovendien zijn de ergste bezuinigingen achter de rug. En in de landen waar huizenprijzen fors waren gedaald, stijgen die weer. Door dit alles bevindt de economie van de eurozone zich duidelijk in een herstelfase. De Nederlandse economie blaast haar partijtje kranig mee en groeit momenteel met zo’n ruim 2 procent. Er is een lichte daling van de werkloosheid en de overheidsfinanciën verbeteren. In de Miljoenennota is vijf miljard euro vrijgemaakt voor lastenverlichting. De koopkracht stijgt in het komende jaar met gemiddeld 1,4 procent. Vooral werkenden gaan erop vooruit, gemiddeld met zo’n 2,5 procent. Na het begin van de crisis in 2008 zat het financiële systeem vast, maar door de historisch lage rente komt hierin beweging.

Bestand tegen tegenwind

Het Nederlandse bedrijfsleven doet weer volop mee. De investeringen groeien met 7 procent per jaar en de kwaliteit van de kredietaanvragen neemt toe. De export stijgt, de consumptieve en overheidsbestedingen nemen toe en ook het bruto binnenlands product stijgt. Alle economische sectoren staan voor het eerst sinds jaren in de plus. De economische basis wordt dus sterker en dat maakt ons minder kwetsbaar voor wat in de opkomende landen gebeurt. De overheidsbegroting staat er goed voor en er is sprake van een robuust en breed gedragen herstel, zowel in de eurozone als in Nederland. We zijn dus bestand tegen de nodige tegenwind en dat betekent dat het herstel niet in gevaar is.