Euro Watch – Griekenland: drie scenario’s

door: Nick Kounis , Aline Schuiling

150616-Euro-Watch-Griekenland-drie-scenarios.pdf (104 KB)
Download
  • Ons basisscenario blijft dat er vóór het eind van de maand een akkoord wordt bereikt
  • In een alternatief scenario betaalt Griekenland het IMF niet maar ligt er snel daarna een akkoord
  • Het laatste en tevens minst waarschijnlijke scenario is dat Griekenland uit de euro stapt

 

 

Drie scenario’s voor Griekenland

Ook afgelopen weekend kwamen Griekenland en zijn schuldeisers niet tot een akkoord. Dit liet de financiële markten op maandag allesbehalve onberoerd. De aandelenkoersen gingen hard onderuit, met financiële instellingen voorop, terwijl Duitse staatsobligaties (Bunds) opveerden en staatsobligaties van perifere eurolanden op grote schaal van de hand werden gedaan. De alsmaar voortdurende impasse roept de vraag op hoe het nu verder moet. Tegen de achtergrond van deze onzekerheid hebben wij onze scenario’s voor Griekenland geactualiseerd.

Scenario 1: Akkoord vóór het eind van de maand
Ondanks de ontwikkelingen van het afgelopen weekend is het meest waarschijnlijke scenario voor ons nog altijd dat Griekenland en zijn schuldeisers vóór het eind van deze maand tot een akkoord komen. De retoriek blijft onverminderd fel aan beide zijden maar wij zien tekenen van vooruitgang.

Er is overeenstemming over begrotingsdoelen…

De Griekse regering heeft met haar aangepaste voorstellen van afgelopen weekend een concessie gedaan. Zij wil zich nu vastleggen op een primair begrotingsoverschot van 1% van het BBP voor dit jaar en 2% van het BBP voor volgend jaar. Dit is in lijn met het voorstel van de schuldeisende instellingen.

…maar waar wringt de schoen?

De schuldeisende instellingen hebben zo hun twijfels over de effectiviteit van bepaalde begrotingsmaatregelen die door de Griekse regering zijn voorgesteld. Bijvoorbeeld de plannen om volgend jaar EUR 700 miljoen op te halen door BTW-fraude te bestrijden. Op deze plannen hebben woordvoerders van de schuldeisers zeer sceptisch gereageerd. Griekenland moet vermoedelijk met realistischer voorstellen komen om de uitgaven te verminderen of de opbrengsten te vergroten. Overigens heeft het IMF laten weten er begrip voor te hebben dat de Griekse regering de zwaksten in de samenleving wil ontzien.

Uitkomst blijft nog ongewis

De besprekingen van vorig weekend zijn door sommige analisten bestempeld als de laatste gevechten in een lange strijd, maar wij denken dat de discussie zich nog wel even voortsleept. Naar onze mening is het nog niet precies vijf voor twaalf, in ieder geval niet vanuit de Europese optiek van crisisbestrijding. Belangrijk is dat het IMF pas eind juni hoeft te worden betaald, zodat er nog tijd is om een akkoord te bereiken waarbij op de korte termijn in de Griekse liquiditeitsbehoefte wordt voorzien. Vervolgens kan dan in de komende maanden onderhandeld worden over een akkoord voor de langere termijn.

 

150616-EW1

Scenario 2: IMF wordt niet betaald; snel daarna akkoord
Het scenario dat volgens ons hierna het meest waarschijnlijk is, is dat er eind juni nog geen akkoord met Griekenland ligt maar wel snel daarna.

Controle deposito- en kapitaalverkeer kan nodig zijn

In dit scenario moeten waarschijnlijk uit voorzorg beperkende maatregelen worden genomen wat betreft het geld- en kapitaalverkeer. Zodra duidelijk is dat Griekenland zijn betalingsverplichtingen jegens het IMF niet nakomt, moeten banken mogelijk even hun deuren sluiten om een run op tegoeden te voorkomen. De vrees voor een vertrek van Griekenland uit de eurozone zou dan immers escaleren. In ieder geval nemen dan de economische en financiële spanningen toe en dit zou de partijen ertoe kunnen bewegen om weer aan de onderhandelingstafel te gaan zitten. Tot op bepaalde hoogte hebben Griekse gezinnen en bedrijven nog contant geld achter de hand maar de situatie die dan ontstaat, zal zeker pijn doen.

Nog een paar weken respijt bij het IMF

Als Griekenland niet betaalt aan het IMF, treedt een interne procedure in werking bij deze instelling. Het bestuur wordt dan formeel in kennis gesteld van het Griekse betaalverzuim. Het kan dan nog ongeveer één maand duren voordat het IMF Griekenland in staat van faillissement verklaart. Tijdens deze periode worden voor particuliere beleggers de automatische cross-default clausules van hun obligaties nog niet van kracht. Met andere woorden, Griekenland kan nog een akkoord met zijn schuldeisers uitwerken en een val in de afgrond voorkomen.

 

150616-EW2

Scenario 3: Griekenland op weg naar de uitgang
In het laatste en volgens ons minst waarschijnlijke scenario start Griekenland het exitproces uit de eurozone. Aanvankelijk verloopt dit proces net als in het tweede scenario maar Griekenland komt nu niet in de weken daarna alsnog tot een akkoord met zijn schuldeisers. De economische pijn is uiteindelijk niet meer te harden, zodat de regering de besprekingen opent om uit de euro te stappen.

De financiële spanningen zullen in dit scenario waarschijnlijk sterk oplopen, waarbij staatsobligaties van perifere eurolanden en andere financiële markten van Zuid-Europese landen de zwaarste lappen krijgen. Deze situatie hoeft echter niet heel lang te gaan duren. De andere landen van de eurozone hebben immers hun uitzettingen op Griekenland sterk teruggebracht. Bovendien zal de ECB dan haar OMT-programma activeren en in grote hoeveelheden staatsobligaties van probleemlanden gaan opkopen. Uiteindelijk keert de rust weer, al is dan inmiddels wel aanzienlijke economische schade aangericht.

150616-EW3

150616-EW4