Visie op rente en euro – Daling lange rente nog niet voorbij

door: Nico Klene

Enkele ramingen aangepast

·  Ondanks de recente stijging van de lange rente is de raming voor eind juni ongewijzigd. Dat betekent dat de rente weer gaat dalen. Maar in 2016 kan de rente wat sterker stijgen.

·  De ramingen voor de euriborrentes zijn heel licht aangepast.

·  Door het opkoopprogramma van de ECB verzwakt de euro ten opzichte van de dollar. Maar begin 2016 – eerder dan we aanvankelijk aannamen – zal de euro weer herstel inzetten.

Driemaands Euribor voorlopig rond 0%

Het verruimende beleid van de ECB leidt tot meer liquiditeit in het financiële stelsel. Daardoor zijn de Euriborrentes heel licht verder gedaald. De driemaands Euribor daalde in april 2 basis­punten en ligt nu net onder nul (-0,005). We gaan ervan uit dat de korte rentes voorlopig in de buurt van het huidige niveau blijven liggen. Een heel kleine verdere daling is niet uitgesloten. Onze ramingen hebben we heel licht neerwaarts aangepast.

Lange rente gaat weer omlaag

Na de recente rentestijging zal de lange rente naar onze verwachting weer dalen. De rente blijft dit jaar heel laag, maar zal in 2016 iets meer oplopen dan we eerder dachten.

In maart startte de ECB met haar grote opkoopprogramma van obligaties. Het leeuwendeel daarvan bestaat uit overheids­obligaties. Zoals verwacht, is de tienjaars rente daardoor flink gedaald. Het ging zelfs nog wat harder dan gedacht. De ECB is een grote ‘vrager’ op deze markt. Aan de andere kant neemt het aanbod van nieuwe staatsobligaties van bijvoorbeeld Duitsland en Nederland juist af, dankzij de verbetering van de begrotingssaldo’s. Daardoor ontstaat schaarste aan deze obligaties. De Duitse tienjaars rente lag onlangs zelfs enkele dagen onder 0,1%, en de Nederlandse rente net boven 0,2%.

Eind april liepen de Duitse en Nederlandse rentes echter weer wat op (naar resp. 0,36 en 0,50%). Mogelijk heeft de stijging onder meer te maken met gunstige macrocijfers in de euro­zone, terwijl de inflatie iets oploopt. Dat zouden de markten kunnen zien als een aanwijzing dat het opkoopprogramma van de ECB begint te werken en dat de ECB wel eens eerder het verruimende beleid zou kunnen terugschroeven. Wij gaan er echter niet van uit dat sprake is van een ommekeer bij de rente. De ECB zal duidelijk maken dat ze onverminderd verdergaat met het opkoopprogramma, mede omdat de kerninflatie (cijfer excl. energie en voeding) nog laag blijft. Daarom verwachten we dat de lange rente weer gaat dalen en in de buurt van de al eerder bereikte lage niveaus kan uitkomen. Voor de rest van dit jaar voorzien we lage rentes; wellicht zelfs nog een fractie lager dan we eerder dachten, als gevolg van de schaarste aan obligaties.

In 2016 méér stijging van de lange rente

In 2016 loopt de rente mogelijk méér op dan we eerder dachten. Bij het verwachte economisch herstel en oplopende kerninflatie zal de ECB in september 2016 haar programma beëindigen. De markten zullen hierop tijdig voorsorteren. De lange rentes zullen dan terugveren naar niveaus die wat meer passen bij de macro-economische situatie.

Verzwakking dollar versus euro is tijdelijk

Hoewel de dollar recentelijk zwakker is geworden, verwachten wij dat de munt weer gaat appreciëren.

De euro is in april sterker geworden ten opzichte van de dollar. Nadat de munt in de eerste helft van de maand verzwakte, is de koers sinds 13 april 6 cent opgelopen naar USD 1,12. Dat had vooral te maken met meevallende macrocijfers in de euro­zone en tegenvallende cijfers in de VS. Vooral het groeicijfer van de Amerikaanse economie in het eerste kwartaal viel flink tegen. Dit teleurstellende groeicijfer is deels het gevolg van tijdelijke factoren als slecht winterweer en havenstakingen.

Wij gaan ervan uit dat de groei weer aantrekt. Ook de Fed lijkt dat te verwachten. Zij kan dan in september de rente gaan verhogen. Deze factoren – in combinatie met de verdere kwanti­tatieve verruiming in de eurozone – zullen ervoor zorgen dat de dollar weer sterker gaat worden. Maar in de loop van 2016 zal die beweging omkeren als de markten gaan vooruitlopen op de beëindiging van het verruimende beleid door de ECB. Onze raming is wat aangepast.