Visie op rente en euro – Wispelturige euro verder omlaag

door: Philip Bokeloh

Visie op rente en euro - 1 april 2015 - Wispelturige euro verder omlaag .pdf (173 KB)
Download

Visie op euro aangepast

  • De Europese Centrale Bank (ECB) laat de rentetarieven voorlopig waarschijnlijk ongemoeid. Hierdoor blijft de korte rente omstreeks het huidige niveau liggen.
  • De ECB gaat door met haar opkoopprogramma. Omdat het op grote schaal staatsobligaties verwerft, drukt de centrale bank de kapitaalmarktrente verder omlaag.
  • Als gevolg van de aankopen van de ECB daalt de euro ten opzichte van de dollar. Vanaf het voorjaar van 2016 zal de euro weer enig herstel optekenen.

Lange rente verder omlaag

De ECB is gestart met haar opkoopprogramma. In maart kocht de centrale bank voor het eerst voor EUR 60 mld aan schuldtitels. De beleidsmakers in Frankfurt willen dit maandelijks herhalen. Het programma loopt tenminste tot september 2016, en zo nodig langer. Als gevolg van de aankopen daalt de kapitaalmarktrente. In de loop van de maand maart is de Nederlandse tienjaarsrente met 10 basispunten gedaald tot minder dan 27 basispunten. Daarmee staat de rente op het laagste niveau ooit. De rente op Duitse Bunds daalde met 14 basispunten nog sterker en bereikte met 19 basispunten eveneens een laagterecord.

Toen de Federal Reserve eind 2009 op grote schaal schuldtitels begon op te kopen, gebeurde hetzelfde met de Amerikaanse tiensjaarsrente. Die daalde sterk. Maar na enige tijd begon de rente op Treasuries alweer te stijgen. Wij twijfelen er aan of dit patroon ook in de Eurozone te zien zal zijn, omdat structurele factoren het effect van het opkoopprogramma van de ECB versterken. Zo is de financieringsbehoefte bij Europese overheden na alle bezuinigingen relatief gering in vergelijking met de VS destijds. Dit maakt staatsobligaties schaars. Deze schaarste wordt nog eens versterkt doordat pensioenfondsen en verzekeraars hun dekkingsgraad moeten bewaken. Als de rente daalt, dienen zij meer veilig geachte staatsobligaties aan te houden. De combinatie van een toename van de vraag en een beperkt aanbod houdt de kapitaalmarktrente waarschijnlijk voor langere tijd laag.

Korte rente staat licht onder druk

De ECB-maatregelen sorteren ook enig effect op de korte rente. De eenmaands Euriborrente is gedaald en staat sinds begin maart zelfs nipt in de min. De driemaands Euriborrente is eveneens omlaag gegaan, maar begeeft zich met 0,02% nog wel in positief territorium. Voorlopig blijft de korte rente omstreeks het huidige niveau liggen. Wij gaan ervan uit dat de ECB gedurende lange tijd zal vasthouden aan het huidige herfinancieringstarief van 0,05% en aan het depositotarief van -0,2%.

Euro veert kortstondig op versus dollar

Na een sterke daling van de wisselkoers veerde de euro in maart tijdelijk op ten opzichte van de dollar. Positieve signalen over de Europese economie, zoals een hoger dan verwachte PMI- en IFO-cijfers, gaven de euro steun. Hier kwam bij dat op financiële markten nu rekening houden met een minder straffe timing en tempo van renteverhogingen in de VS. Na uitlatingen van Fed-voorzitter Janet Yellen hebben ook wij onze prognoses voor het officiële rentetarief aangepast. In plaats van in juni komt de Fed pas in september met de eerste renteverhoging. Verder zal volgens onze prognoses het rentetarief eind 2016 niet op 3% maar op 2,25% staan.

De opleving van de euro was echter van korte duur. Inmiddels staat de euro wederom onder druk. Wij denken dat de euro verder terrein zal verliezen als gevolg van het ECB-beleid. Daarom hebben wij onze raming voor eind dit jaar naar beneden bijgesteld van USD 1,05 per euro naar USD 0,95. Tegelijkertijd hebben wij onze wisselkoersraming voor eind 2016 naar boven aangepast van USD 0,95 naar USD 1,10. Als de Europese economie verder aan kracht wint, zal de ECB namelijk meer vertrouwen krijgen dat de inflatie op middellange termijn op 2% uitkomt. Verdere voortzetting van het opkoopprogramma na september 2016 is dan niet nodig. De markt zal een beëindiging van het opkoopprogramma al eerder inprijzen, waardoor de wisselkoers van de euro al omhoog gaat voordat de ECB hiertoe beslist.