Gezonde en toekomstbestendige scholen voor alle kinderen

door: Eric Zwaart

De onderwijswereld heeft voortdurend te maken met veranderingen. Zo zijn schoolbesturen in het basisonderwijs sinds 1 januari 2015 verantwoordelijk voor het buitenonderhoud van hun scholen. Ook wordt het klassikale onderwijs steeds meer verruild voor eigentijdse varianten van kennisoverdracht. Om scholen hierbij te ondersteunen heeft een aantal partijen de handen ineengeslagen in het consortium ‘1000 Scholen’.

 

Nu scholen zelf verantwoordelijk zijn voor het onderhoud zal dit ongetwijfeld ook betekenen dat veel ouders ook hun betrokkenheid gaan tonen. Zij staan gelukkig niet alleen. Het consortium ‘1.000 Scholen’ wil schoolbesturen helpen bij het onderhouden van hun schoolgebouwen, met als doel de leeromgeving te verbeteren en het energiegebruik terug te dringen. Veel scholen zijn ‘plofscholen’: het is er bijvoorbeeld slecht gesteld met het binnenklimaat of gebouwen voldoen qua isolatie niet meer aan eisen. Omdat het consortium staat voor een brede aanpak, is gekozen voor de naam ‘1.000 Scholen. Om te laten zien dat het om meer gaat dan het aanpakken van één of enkele scholen.

 

Op het gebied van duurzaamheid is bijvoorbeeld veel te winnen. Zo blijkt dat van de voorraad schoolgebouwen (voor het primair én voortgezet onderwijs) ongeveer een achtste (1.000 schoolgebouwen) zo verouderd is ‘dat ingrijpende renovatie of sloop en nieuwbouw gewenst is’. Nog eens 2.000 scholen zijn functioneel in orde, ‘maar behoeft onderhoud, verbetering van het binnenmilieu en energiebesparende maatregelen’. Ongeveer de helft van de 8.000 schoolgebouwen in ons land voldoet redelijk tot goed en kent geen ernstige gebreken. In veel gevallen voldoen zij echter niet volledig aan de eisen van de Wet milieubeheer.[1]

 

Bouwen aan een optimale leeromgeving

Het consortium richt zich alleen op gebouwen voor het basisonderwijs. Ons land staat vol met oude schoolgebouwen die slecht geïsoleerd zijn. Dit leidt tot een slecht binnenklimaat, met negatieve gevolgen voor de leerprestaties en de gezondheid van kinderen en leerkrachten. Ook wordt onnodig energie verspild, doordat technische installaties verkeerd ingesteld zijn. Er is veel te winnen als bijvoorbeeld de verlichting en verwarming alleen aan staan wanneer het schoolgebouw gebruikt wordt. Bij duurzaamheid gaat het om meer dan energiebesparing. De ambitie is een optimale onderwijsomgeving, waar op de best mogelijke manier onderwijs gegeven wordt.

 

Dat betekent dat ook structurele problemen moeten worden aangepakt. Zo wordt een groot deel van het onderwijs gegeven in schoolgebouwen die veertig of vijftig jaar oud zijn.  Veel basisscholen bestaan nog uit klaslokalen met lange gangen. Maar het onderwijs is de afgelopen jaren sterk veranderd en er is behoefte aan andere ruimtes. Het consortium wil een bijdrage leveren aan de modernisering van onderwijsgebouwen. Schoolbesturen die het onderhoud en de verduurzaming van schoolgebouwen krachtdadig willen aanpakken, kunnen contact opnemen met het consortium. Bij een aanvraag begint ‘1.000 Scholen’ met het vaststellen van de criteria voor het businessplan. Zij beoordeelt de staat van de gebouwen en inventariseert de financiële situatie en de toekomstvisie van de school. Ook kijkt zij welke aanpassingen wenselijk en mogelijk zijn. Doordat bouwkundige, technische en financiële expertise, kunnen we schoolbesturen op al deze onderdelen adviseren. En dat gaat dus veel verder dan het onderhoud, die als gevolg van een wetswijziging per 1 januari de verantwoordelijkheid van de school zelf is geworden. Het gaat hierbij om structurele keuzes: schoolbesturen moeten inventariseren of hun gebouwen nog aan de hedendaagse en toekomstige eisen voldoen. Meer over het stappenplan van dit kennistoevoegend consortium leest u in de whitepaper 1000SCHOLEN gezond en toekomstbestendig

[1]Krachtenveldanalyse verduurzamen schoolgebouwen PO en VO’, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, 2014