De haas en de schildpad in het bankwezen

door: Han Mesters

Een warm welkom voor de ExO

Onze oproep van 2010, ‘Somebody hit the reset button’, lijkt zijn vruchten te hebben afgeworpen. Gevestigde organisaties worden steeds vaker ingehaald door innovatieve en meer wendbare spelers, als een moderne variant op de fabel van ‘De haas en de schildpad’. Terwijl de schildpad op zijn gemak de omgeving op zich in laat werken en langzaamaan van koers wijzigt, houdt de haas zijn oren continu gespitst en slaat binnen luttele seconden een nieuwe richting in. De schildpad mag de wedstrijd dan winnen in de fabel van Aesop, wat ons betreft is die uitkomst van de huidige race nog helemaal niet zo zeker.

haasreset

Veel wetmatigheden die in het verleden goed gewerkt hebben binnen organisaties, hebben aan kracht ingeboet. Het lijkt wel of er nieuwe toetreders komen die op een heel andere manier zaken doen. Het lijkt haast alsof ze een ander DNA hebben. Een mooi voorbeeld is de afbeelding hier beneden. Duurde het vroeger 20 jaar voordat een bedrijf een market cap (prijs van het aandeel x het aantal uitstaande aandelen) van 1 miljard dollar bereikte, in het huidige decennium is dat teruggebracht tot minder dan 2 jaar.
Deze nieuwe, snel groeiende organisaties worden ExO’s genoemd: Exponential Growth Organisations.exo 4

ExO’s zijn geen sector vreemd en schieten als paddenstoelen uit de grond. Het gemeenschappelijke kenmerk lijkt IT te zijn, door dit slim in te zetten halen ze traditionele spelers met ouderwetse business modellen in rap tempo in. Ze doen dingen vaak beter, slimmer en goedkoper.
Hier beneden een aantal voorbeelden van ExO’s. Zoals we kunnen zien, komen ze in meerdere sectoren voor. Google en Tesla zijn inmiddels geen kleine bedrijven meer….

EXO EX

De slagkracht van een klein bedrijf dat IT op de juiste manier inzet is enorm toegenomen en kan tot gevolg hebben dat het bedrijf kan concurreren met bedrijven die veel groter zijn. In het heden zien we dat de slimme inzet van IT vooral wordt toegepast in de productie. De verwachting is dat in de toekomst de inzet van IT grote veranderingen zal veroorzaken in innovatie. Het betrekken van de kennis van klanten en netwerkpartners zal hierdoor in hoge mate gefaciliteerd worden.

exo

EXO’s in de zakelijke dienstverlening: is TMT ons voorland?

Wanneer we kijken naar de telecom sector wordt al snel duidelijk dat deze sector het voorland is voor de zakelijke dienstverlening. De regelgever OPTA heeft de telecom sector gedwongen haar infrastructuur open te stellen voor nieuwe toetreders. De spoorwegen (NS) en energiebedrijven ondergingen al eerder hetzelfde lot.
De gedachte hierachter is voor alle sectoren hetzelfde: Er ontstaan oligopolies en monopolies in de financiële-, transport- en telecom sectoren vanwege de grote infrastructurele investeringen die nodig zijn om een nieuw business model op te zetten. Hierdoor krijgen kleinere, innovatieve bedrijven geen kans. In de telecom sector heeft het open breken van deze infrastructuren geleid tot nieuwkomers als Ben, in de energie sector is Qurrent hier een goed voorbeeld van en in de transport sector is Connexxion toegetreden tot de markt.
Nu is het financiële sector aan de beurt. Op 1 januari 2016 wordt de Payment Service Directive 2.0 van kracht. De Europese Commissie werkt momenteel aan de finale tekst voor de herziene versie van de Payments Services Directive (PSD). Een van de belangrijkste toevoegingen betreft het zogenaamde ‘Access to Accounts’(toegang tot rekening courant gegevens van klanten). In de woorden van het PSD voorstel: “The ability to access the necessary account information will help innovative players offer cheaper, more efficient services and make full use of technological advances in e-payments”. Deskundigen voorzien dat met name ‘Access to Accounts’ aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de huidige payments markt. Dit biedt de zogeheten Payment Service Providers (bedrijven die betalingsverkeer diensten aanbieden) nieuwe kansen. Initiatieven zoals Apple Pay of Google Wallet zouden een disruptieve impact kunnen zijn in de wereld van betalingen, en hiermee de traditionele betaalpas uit de portemonnee verdringen. Als men over 20 jaar überhaupt nog portemonnees heeft.
Voor banken zou deze wetgeving dus juist nadelige gevolgen kunnen hebben. Zij worden in de payments keten namelijk naar achteren geduwd, waardoor de directe relatie met de klant onder druk komt te staan. Reden te meer voor bestaande banken om te laten zien dat ze voldoende concurrentiekracht hebben om in de veranderende wereld van het betalingsverkeer toch succesvol kunnen blijven opereren.

Banken zijn het haasje?

Het is nog maar de vraag in welke mate de strijd tussen grote retail banken en innovatieve toetreders lijkt op de race tussen de haas en de schildpad. Dat nieuwe spelers net zo snel en wendbaar zijn als een haas, is duidelijk. Maar ondanks de traagheid van de schildpad hebben gevestigde banken een duidelijk voordeel betreft ervaring en relaties met de klant. De wereld om ons heen verandert in rap tempo, ook de financiële sector staat voor grote veranderingen. De vraag is of eeuwenoude gezegdes daarmee ook minder waar worden: zijn hardlopers nog steeds doodlopers?