3D printing in Nederland: een groeimarkt van 45 miljoen

door: David Kemps , Roderick Vos

3D-printing, hot or not? De rij voor de RapidPro 3D-printingbeurs in Veldhoven geeft het antwoord al: nog steeds ‘hot’. Ook dit jaar weer meer exposanten en bezoekers. En veel informatie over nieuwe technieken en materialen. Maar dé vraag blijft: hoe groot is de Nederlandse 3D-printing markt nou eigenlijk? Tijd om deze groeibriljant eens tegen het licht te houden.

ABN_infographic_3Dprinting_def

Wereldwijd: 17 miljard euro groei in zeven jaar

Diverse internationale onderzoekbureaus – Gartner, PwC, Canalys, IDC en Wohlers – hebben schattingen gepubliceerd over de mondiale markt van 3D-printing, nu en in de toekomst. De ramingen komen aardig overeen. Voor 2013 gaan ze uit van een totale markt tussen de 2 en 4 miljard euro, oplopend tot 10 à 14 miljard euro richting 2018. Vooral de toenemende vraag uit de lucht- en ruimtevaart, auto-industrie en medische markten stimuleren deze groei.

De analyse van Wohlers is het best onderbouwd. In hun rapport schatten ze de markt voor 3D-printing in 2013 op 2,74 miljard euro (3,07 miljard dollar). Een klein kwart wordt verdiend met services, software, training en advies. De rest van de omzet komt uit:

  • printerverkoop (30%)
  • producten (30%)
  • grondstoffen (17%)

In 2013 werden er wereldwijd bijna 10.000 industriële 3D-printsystemen verkocht, waaronder 348 metaalprinters. De verkoop van thuisprinters kwam uit op circa 72.500 stuks. De marktprognose voor dit jaar is circa 6 miljard euro, met een snelle groei naar een kleine 20 miljard in 2020.

Nederland goed voor zo’n 45 miljoen euro

De exacte omvang van de 3D-printing markt in Nederland is lastig vast te stellen. Openbare cijfers zijn er niet. Toch komen we een stuk verder dan koffiedik kijken. Gebaseerd op onze jarenlange ervaring in deze markt en veel gesprekken met diverse partijen, schat ABN AMRO de Nederlandse marktomzet voor 2015 rond de 45 miljoen euro. Dit is een optelsom van de professionele én de consumentenmarkt, waarbij we hebben gekeken naar:

  • verkoop van 3D-printsystemen
  • geprinte producten (op eigen machines en via Nederlandse services providers)
  • software en diensten als training, onderhoud en advies
  • grondstoffen

Professionele markt nog in kinderschoenen

ABN_infographic_3Dprinting_factory_defIn Nederland zijn er (nog) geen fabrikanten van professionele printers. De omzet uit de verkoop van printers is dan enkel de winstmarge die distributeurs zoals Landré, Bender, Layertec, Brilliant, Palio en Kentie verdienen. Hoewel TNO en Additive Industries veel tijd stoppen in de ontwikkeling van een nieuwe industriële printer, zijn er landen met een grote voorsprong. Onze oosterburen bijvoorbeeld, met fabrikanten als EOS en Envisiontec. Of de VS, met de beursgenoteerde marktleiders 3D Systems en Stratasys. En dan zijn er nog de grote, traditionele machinefabrikanten als Trumpf, DMG Mori, Roland en Arburg. Na lang de kat uit de boom te hebben gekeken, brengen ook zij sinds vorig jaar 3D-printsystemen op de markt.

Nederland mist bovendien grote fabrikanten van vliegtuigmotoren, zoals GE, Rolls Royce en Pratt Whitney. Zij printen al op grote schaal onderdelen voor turbines. In Nederland gaat het om kleinere volumes. Zo gebruikt LUXeXcel in Goes 3D-printtechnologie voor de productie van lenzen en verwerkt ASML enkele 3D-geprinte onderdelen in haar machines. Maar de meeste Nederlandse fabrikanten zetten 3D-printing uitsluitend in voor rapid prototyping. En daar is moeilijk een directe waarde aan te verbinden.

Omzet service providers: ca. 14 miljoen euro

Er staan momenteel ongeveer 160 professionele 3D-printsystemen in Nederland. Je vindt ze grotendeels op de R&D-afdelingen van Shell, Philips en NLR. MKB-ondernemingen als Mareco, 3D-Project, Cocu en Heijcon bedienen de markt voor prototypes en architecten. Van de bijna twintig SLS-kunststofprinters staan de meeste bij de twee grootste Nederlandse service providers: Oceanz en Shapeways. Zij printen voor zowel de professionele als de thuismarkt. Omzetten van het Duitse CNC Speedform en het Belgische Materialise hebben we niet in onze berekening meegenomen, ook al richten deze providers zich deels op de Nederlandse markt.

Kijken we naar industriële doeleinden, dan zien we de grootste kansen voor 3D-geprinte metalen. Nederland telt nu een stuk of tien van dit soort printers, wederom bij grote bedrijven als Shell, Philips en sinds kort AAE. Daarnaast staan ze bij regionale samenwerkingsverbanden, zoals AddLab (Eindhoven) en Civon (Doetinchem). De Nederlandse service providers Mundo en Amitek bieden capaciteit voor de dentale, medische en fijnmechanische industrie.

De totale omzet van de Nederlandse service providers schatten we op 11 tot 14 miljoen euro in 2015.

ABN_infographic_3Dprinting_home_defNederland = thuisprintland

Op de consumentenmarkt is de situatie heel anders. Met 45 Fablabs, het 3D Hubs-netwerk en snelgroeiende printerfabrikanten als Ultimaker, Leapfrog, Builder 3D en Felix heeft Nederland een zeer actieve en enthousiaste thuisprintgemeenschap. Gezamenlijk verkopen deze fabrikanten meer dan 345 thuisprinters per week. Daarmee zijn ze goed voor een geschatte omzet van 20 miljoen euro in 2015.

 

 

 

Omzet filament, harsen en poeders nog zeer klein

Het Wohlers Report 2014 schat de mondiale omzet in grondstoffen op bijna 475 miljoen euro in 2013. Feit is dat de grote printerfabrikanten nog een monopolie hebben voor de professionele markt. DSM is hierop nog maar beperkt actief. De markt voor thuisprinter-filament is wel zeer competitief. Het Emmense Innofil3D is marktleider in Nederland. Een zeer behoudende schatting van de totale grondstofomzet in 2015 door Nederlandse fabrikanten: 1 miljoen euro.

Maatwerk op komst

In 3D-printing komt een aantal trends samen. De consument wil meer aandacht en dat vraagt om meer gepersonaliseerde fabricage. Fabrieken moeten omschakelen van massaproductie naar kleine, klantspecifieke volumes. Daarnaast vragen klanten om snelle levering en stellen ze hogere eisen aan duurzaamheid. Hierdoor zal naar verwachting lokale en decentrale productie op den duur een deel van de goedkope massaproductie in lagelonenlanden vervangen. 3D-printing en vergaande automatisering (robotisering) maken lokale productie steeds beter betaalbaar.

Conclusie: een dwerg met groeistuipen

Ondanks de enorme hype rond 3D-printen, is een geschatte Nederlandse marktomzet van 45 miljoen euro in 2015 nog steeds beperkt. Een fractie van onze totale industriële productie. Kijk bijvoorbeeld alleen al naar de inkomsten van machinebouwers, metaal- en kunststofbedrijven die bij brancheverenigingen zijn aangesloten:

  • FME-CWM 70 miljard euro
  • Metaalunie 22 miljard euro
  • Federatie NRK 8 miljard euro

Tel je deze omzetten bij elkaar op, dan kom je uit op 100 miljard euro. 3D-printing als industrie vertegenwoordigt dus maar 0,045% van dit totaal.

Te groot om te negeren

En toch: een groei van ruim 30% per jaar en een disruptief karakter maken 3D-printing tot een ontwikkeling om in de gaten te houden. Ik zie het niet als een directe bedreiging voor de traditionele maakindustrie, maar wel als interessante aanvulling op de huidige productieprocessen. Het Wohlers rapport 2014 schat dat op lange termijn meer dan 2% van de industriële omzet verdiend zal worden met 3D-printen. Dit zou dus een markt betekenen van minimaal 2 miljard euro in Nederland.

Zoals opgemerkt in het ABN AMRO-rapport Zie ginds komt de printer (2013), ligt het initiatief in Nederland nog steeds bij de consument. Maar door de snelle ontwikkeling aan de grondstoffenkant en de toenemende snel- en nauwkeurigheid van printers, zal ook hier de industrie snel het stokje van hem overnemen.

  • Mooie analyse van de Nederlandse markt! Volgens mij doen we het niet zo gek t.o.v. het wereldwijde GDP. Jullie schatting voor diensten in de professionele sector lijkt mij aan de lage kant met 2%. Ontbreken daar ontwerpdiensten?

    • David

      Nanning, bedankt voor je compliment! Ik heb de omzet in Diensten voor de professionele markt geschat op 500.000 euro. Dit is sec de omzet uit uurtje-factuurtje voor 3D ontwerp en training aan de b2b markt. Diensten (en producten) aan consumenten (o.a. veel FabLabs) vallen onder de thuismarkt-definitie.

      Zodra het ontwerp leidt tot het printen van prototypes valt de omzet binnen de categorie Products (7 miljoen euro).

  • Een zeer mooie analyse van de Nederlandse 3D print markt. Bij de voorspellingen van Wohlers had ik wel een aantal vraagtekens.

    Zo voorspelt Wohlers in het Wohlers report 2013 een wereldwijde omzet van 10.8 miljard dollar in 2021. In het Wohlers report 2014 wordt als ik het goed las uitgegaan van een omzet van 12.8 miljard dollar in 2018 en zelfs 21 miljard dollar in 2020.

    Binnen een jaar tijd is de voorspelling dus met ongeveer 18.5% toegenomen en deze wordt zelfs drie jaar eerder behaald dan eerst was voorspelt. In hoeverre kan er dus met zekerheid iets gezegd worden over de toekomst van 3D printen als de cijfers binnen zo’n korte termijn zoveel verschuivingen vertonen? Of gebeurt dit vaker met een sterk groeiende industrie zoals 3D printen?

    • David Kemps

      Jaap-Jan,

      Bedankt voor je reactie. Ik denk dat het inherent aan een innovatieve industrie is dat de voorspellingen snel wijzigingen. Ik kijk ook naar de markt van wearables en IoT en ook hier struikelen de onderzoekers over de miljarden euro’s …

      Maar het ligt ook aan de ‘elasticiteit’ van de definitie:
      Wohlers maakt een onderscheid tussen een primaire en secondaire AM mark. Juist die secondaire markt groeit hard (14,3% naar 1,36 miljard dollar in 2013). Wohlers definieert deze markt als: “market including tooling (molds, dies, etc) produced from AM paters, tooling produced directly using AM systems, and molded parts and castings produced from this tooling.”

      Als bijvoorbeeld Sanders Castings in Leek dus met haar nieuwe ExOne printer gietvormen print in zand en die mallen daarna gebruikt om metaaldelen te maken, dan wordt de omzet die Sanders realiseert uit de verkoop van de metaaldelen gezien als secondaire AM omzet. Dit zorgt natuurlijk voor een flinke versnelling (leverage) van de omzetgroei van de 3D markt.

      In mijn berekening voor de Nederlandse markt heb ik de secondaire markt niet meegenomen.

      Concluderend: ja, groeiprognoses voor nieuwe markten springen dikwijls alle kanten op. Voortschrijdend inzicht kan zorgen voor flinke bijstellingen. Deels ligt dit aan de precieze definiëring van de markt, deels aan de waardetoekenning van bijvoorbeeld rapid prototyping en ontwerpdiensten.

      Beantwoordt dit enigszins je vraag?

      • David,
        Hartelijk dank voor het beantwoorden van mijn vorige vraag en je uitgebreide uitleg. Dit maakt veel duidelijk.

        Bij Broekman Logistics zijn wij momenteel namelijk aan het kijken wat 3D printen voor ons kan gaan betekenen en hoe deze techniek zich in de toekomst gaat ontwikkelen. Ook in de logistiek zie je 3D printen namelijk steeds meer voorbij komen als een mogelijke disruptieve technologie.

        Zo wordt ook benoemd in het eerder verschenen rapport van jullie: Hype, Haarlemmerolie of harde waardecreatie (2012) van ABN AMRO. Waarin 3D printen en de potentiële invloed op de logistiek als volgt wordt omschreven: 3D-printing kan ook de toekomstige logistiek op de kop gaan zetten.

        Mijn vraag is echter of de logistiek in de business to business markt zich daadwerkelijk zoveel zorgen moet maken als slechts 2% van de industriële omzet verdiend zal worden met 3D-printen. Zal 3D printen niet slechts beperkt blijven tot een bepaalde niche markt zoals reserveonderdelen?

  • Jeroen Opstal

    Uitstekend artikel, past perfect in de komende ALURVS Magazine

  • De beschikbare data wordt gelukkig steeds beter! Dank voor dit bericht.
    Innofil3D zit in ontwikkeling en productie van monofil (de “inkt” ofwel consumable) voor 3D FDM printen. Wij merken dat er steeds meer belangstelling vanuit de industrie komt voor deze printtechniek, die tot nu toe vooral bij desktop printers wordt toegepast. Er zijn gezamenlijke projecten opgestart waarbij printerbouwers en printmateriaal ontwikkelaars/producenten nauw samenwerken om een concrete toepassing te realiseren. De gehele keten is hierbij betrokken: van grondstofproducent tot en met eindgebruiker/klant. Een perfecte samenwerking tussen printer en printmateriaal is hierbij cruciaal. Ik ben ervan overtuigd dat FDM printen steeds meer toepassing vindt in de industrie – de ontwikkeling duurt echter nog een paar jaar.

  • abnamro

    Nanning de Jong zegt:

    16 maart 2015 om 15:34 (bewerken)

    Mooie analyse van de Nederlandse markt! Volgens mij doen we het niet zo gek t.o.v. het wereldwijde GDP. Jullie schatting voor diensten in de professionele sector lijkt mij aan de lage kant met 2%. Ontbreken daar ontwerpdiensten?

    Reply

    David zegt:

    17 maart 2015 om 11:09 (bewerken)

    Nanning, bedankt voor je compliment! Ik heb de omzet in Diensten voor de professionele markt geschat op 500.000 euro. Dit is sec de omzet uit uurtje-factuurtje voor 3D ontwerp en training aan de b2b markt. Diensten (en producten) aan consumenten (o.a. veel FabLabs) vallen onder de thuismarkt-definitie.

    Zodra het ontwerp leidt tot het printen van prototypes valt de omzet binnen de categorie Products (7 miljoen euro).

    Reply

    Jaap-Jan de Bie zegt:

    18 maart 2015 om 11:45 (bewerken)

    Een zeer mooie analyse van de Nederlandse 3D print markt. Bij de voorspellingen van Wohlers had ik wel een aantal vraagtekens.

    Zo voorspelt Wohlers in het Wohlers report 2013 een wereldwijde omzet van 10.8 miljard dollar in 2021. In het Wohlers report 2014 wordt als ik het goed las uitgegaan van een omzet van 12.8 miljard dollar in 2018 en zelfs 21 miljard dollar in 2020.

    Binnen een jaar tijd is de voorspelling dus met ongeveer 18.5% toegenomen en deze wordt zelfs drie jaar eerder behaald dan eerst was voorspelt. In hoeverre kan er dus met zekerheid iets gezegd worden over de toekomst van 3D printen als de cijfers binnen zo’n korte termijn zoveel verschuivingen vertonen? Of gebeurt dit vaker met een sterk groeiende industrie zoals 3D printen?

    Reply

    David Kemps zegt:

    18 maart 2015 om 16:40 (bewerken)

    Jaap-Jan,

    Bedankt voor je reactie. Ik denk dat het inherent aan een innovatieve industrie is dat de voorspellingen snel wijzigingen. Ik kijk ook naar de markt van wearables en IoT en ook hier struikelen de onderzoekers over de miljarden euro’s …

    Maar het ligt ook aan de ‘elasticiteit’ van de definitie:
    Wohlers maakt een onderscheid tussen een primaire en secondaire AM mark. Juist die secondaire markt groeit hard (14,3% naar 1,36 miljard dollar in 2013). Wohlers definieert deze markt als: “market including tooling (molds, dies, etc) produced from AM paters, tooling produced directly using AM systems, and molded parts and castings produced from this tooling.”

    Als bijvoorbeeld Sanders Castings in Leek dus met haar nieuwe ExOne printer gietvormen print in zand en die mallen daarna gebruikt om metaaldelen te maken, dan wordt de omzet die Sanders realiseert uit de verkoop van de metaaldelen gezien als secondaire AM omzet. Dit zorgt natuurlijk voor een flinke versnelling (leverage) van de omzetgroei van de 3D markt.

    In mijn berekening voor de Nederlandse markt heb ik de secondaire markt niet meegenomen.

    Concluderend: ja, groeiprognoses voor nieuwe markten springen dikwijls alle kanten op. Voortschrijdend inzicht kan zorgen voor flinke bijstellingen. Deels ligt dit aan de precieze definiëring van de markt, deels aan de waardetoekenning van bijvoorbeeld rapid prototyping en ontwerpdiensten.

    Beantwoordt dit enigszins je vraag?

    Reply

    Jaap-Jan de Bie zegt:

    19 maart 2015 om 15:01 (bewerken)

    David,
    Hartelijk dank voor het beantwoorden van mijn vorige vraag en je uitgebreide uitleg. Dit maakt veel duidelijk.

    Bij Broekman Logistics zijn wij momenteel namelijk aan het kijken wat 3D printen voor ons kan gaan betekenen en hoe deze techniek zich in de toekomst gaat ontwikkelen. Ook in de logistiek zie je 3D printen namelijk steeds meer voorbij komen als een mogelijke disruptieve technologie.

    Zo wordt ook benoemd in het eerder verschenen rapport van jullie: Hype, Haarlemmerolie of harde waardecreatie (2012) van ABN AMRO. Waarin 3D printen en de potentiële invloed op de logistiek als volgt wordt omschreven: 3D-printing kan ook de toekomstige logistiek op de kop gaan zetten.

    Mijn vraag is echter of de logistiek in de business to business markt zich daadwerkelijk zoveel zorgen moet maken als slechts 2% van de industriële omzet verdiend zal worden met 3D-printen. Zal 3D printen niet slechts beperkt blijven tot een bepaalde niche markt zoals reserveonderdelen?

    Reply

    Jeroen Opstal zegt:

    18 maart 2015 om 13:22 (bewerken)

    Uitstekend artikel, past perfect in de komende ALURVS Magazine

    Reply

    Jeroen Wiggers zegt:

    19 maart 2015 om 10:38 (bewerken)

    De beschikbare data wordt gelukkig steeds beter! Dank voor dit bericht.
    Innofil3D zit in ontwikkeling en productie van monofil (de “inkt” ofwel consumable) voor 3D FDM printen. Wij merken dat er steeds meer belangstelling vanuit de industrie komt voor deze printtechniek, die tot nu toe vooral bij desktop printers wordt toegepast. Er zijn gezamenlijke projecten opgestart waarbij printerbouwers en printmateriaal ontwikkelaars/producenten nauw samenwerken om een concrete toepassing te realiseren. De gehele keten is hierbij betrokken: van grondstofproducent tot en met eindgebruiker/klant. Een perfecte samenwerking tussen printer en printmateriaal is hierbij cruciaal. Ik ben ervan overtuigd dat FDM printen steeds meer toepassing vindt in de industrie – de ontwikkeling duurt echter nog een paar jaar.

  • David Kemps

    Jaap-Jan de Bie zegt:

    19 maart 2015 om 15:01 (bewerken)

    David,
    Hartelijk dank voor het beantwoorden van mijn vorige vraag en je uitgebreide uitleg. Dit maakt veel duidelijk.

    Bij Broekman Logistics zijn wij momenteel namelijk aan het kijken wat 3D printen voor ons kan gaan betekenen en hoe deze techniek zich in de toekomst gaat ontwikkelen. Ook in de logistiek zie je 3D printen namelijk steeds meer voorbij komen als een mogelijke disruptieve technologie.

    Zo wordt ook benoemd in het eerder verschenen rapport van jullie: Hype, Haarlemmerolie of harde waardecreatie (2012) van ABN AMRO. Waarin 3D printen en de potentiële invloed op de logistiek als volgt wordt omschreven: 3D-printing kan ook de toekomstige logistiek op de kop gaan zetten.

    Mijn vraag is echter of de logistiek in de business to business markt zich daadwerkelijk zoveel zorgen moet maken als slechts 2% van de industriële omzet verdiend zal worden met 3D-printen. Zal 3D printen niet slechts beperkt blijven tot een bepaalde niche markt zoals reserveonderdelen?

    • David Kemps

      Jaap-Jan,

      Het WordPress systeem heeft helaas alle reacties onder de eerste reactie van Nanning de Jong geplaatst….

      Jouw vraag of de logistiek zich veel zorgen moet maken over de impact van 3D printing is een goede vraag!

      Mijn schatting van 45 miljoen euro betreft enkel de omzet die door Nederlandse bedrijven gegenereerd gaat worden in 2015. Op mondiaal niveau wordt de omzet door Wohlers geschat op 20 miljard euro in 2020. Nederland is per definitie een doorvoerland en de transporteurs vervoeren veel materiaal vanuit de havens van Rotterdam en Amsterdam richting onze ooster- en zuiderburen. Enerzijds moet je dus breder kijken dan enkel de Nederlandse markt, anderszijds zullen grote verladers binnen de logistiek actief in de food, agri en FMCG weinig merken van de 3D-printing ontwikkelingen.

      3D-printing zal zorgen voor meer decentrale productie en dus per definitie minder vervoerstromen. Daarnaast zal op langere termijn het vervoer verschuiven van eindproducten naar grondstoffen (in bulk). Ook op mondiaal niveau zal dit echter maar een klein deel van de totale industriële productie zijn. Mijn inziens dus niet direct een grote dreiging voor de Nederlandse logistiek!

      Wat ik interessant vind zijn de nieuwe proposities die gaan ontstaan. Nieuwe activiteiten voor de logistiek die zullen zorgen voor verdere ontzorging van de opdrachtgevers en meer maatwerk.

      Wellicht interessant voor Broekman Logistcics is deelname aan de themabijeenkomst van MKB Keyport 2020 op 31 maart.
      Zie hieronder de aankondiging:

      (..) Ook voor logistieke bedrijven en bedrijven met complexe interne logistieke processen zal de opmars van 3D-printtechnologie gevolgen hebben. Welke gevolgen en hoe hiermee om te gaan is niet altijd duidelijk. Daarom heeft het Innovatiehuis MKB Keyport, samen met haar partners; United Brains, Kamer van Koophandel, GBO Design en Berenschot en in samenwerking met ELC Limburg en KennisDC Logistiek Limburg besloten deze themabijeenkomst te organiseren bij Moonen Packaging in Weert.

      Voor aanmelding, programma en meer informatie zie http://us8.campaign-archive2.com/?u=5fe9271564ba24a59b21a7eb8&id=89b4f603b5&e=8e6633204b

      • David

        Hartelijk dank voor het plaatsen van de oude berichten. En daarnaast voor dit opnieuw, zeer waardevolle antwoord. In mijn ogen is 3D printen voor de logistiek hoe groot of klein de markt ook gaat worden niet per se een bedreiging. Logistieke bedrijven zullen zich moeten aanpassen om zo in te kunnen spelen op deze komende verandering. Dit kan bijvoorbeeld door een veranderende rol als ketenregisseur.

        De themabijeenkomst die je benoemt is zeer zeker interessant voor Broekman Logistics en hier had ik mij inmiddels ook voor opgegeven.

        • David Kemps

          …. en zo is de cirkel weer gesloten 🙂

  • Pingback: Omzet Nederlandse 3D-printing sector stijgt - 3D-printergids3D-printergids()

  • mv10

    Het is lastig om de markt op dit moment in te schatten, omdat deze nog zeer jong is. Qua consumentenprinters zitten er toevallig een aantal grote fabrikanten in Nederland, die waarschijnlijk vrijwel het overgrote gedeelte van hun producten exporteren naar het buitenland.

    Gartner schat dat er in 2015 zo’n 200.000 3D printers verscheept zullen worden. Met de komst van goedkope 3D printers (€<500,-) verwacht ik dat de afzet de komende jaren explosief zal stijgen. China heeft al aangekondigd volgend jaar in al hun 400.000 basisscholen een 3D printer te installeren. Een dergelijke order zou de markt al in één keer verdubbelen, misschien niet qua omzet, maar wel qua aantallen.

    Op dit moment kunnen er echter vrijwel alleen prototypes worden gemaakt die wat betreft kwaliteit tekortkomen. Wanneer de technologie zover is dat er eindproducten mee kunnen worden gemaakt heeft het een enorme potentie en kan het een grote impact hebben op logistieke stromen en de industriële productie in het algemeen.

  • Manfred van der Voort

    Er zijn denk ik een paar opmerkingen te plaatsen.

    3D Printing is een doorontwikkeling van Additive Manufacturing dat al meer dan 20 jaar bestaat. Het is en lijft belangrijk om een onderscheid te maken tussen deze twee totaal verschillende markten, hoewel in de media alles ineen lijkt te zijn gegaan in 3D Printing. Dat zorgt er mede voor dat de eerste teleurstellingen in deze markt zichtbaar worden. 3D System schrijft nu rode cijfers en hun topman is niet meer! Iets dat menigeen voor ondenkbaar hield. De welbekende Gartner Hype cycle doet z’n naam weer eer aan.

    Verder valt mij op dat er nog steeds heel veel over de 3D Print techniek wordt gesproken, maar m.i. te weining over succesvolle én betekenisvolle toepassingen. Die zijn er zeker, maar krijgen m.i. nog niet de aandacht die ze verdienen. Dat kenmerkt de hyperigheid waarmee 3D Printing nog steeds is omgeven. En dat zal voorlopig nog wel even blijven want de ontwikkelingen van nieuwe 3D Print processen, materialen en machines gaan in hoog tempo door.

    Veel berichtgeving heeft nog als karakter: “kijk eens wat er kan met een 3D Printer”, terwijl bij het verder doorontwikkelen van de markt de bercihten zouden moeten worden: “kijk eens wat ermee bereikt wordt”. Een voorbeeld vind ik 3D Printen van Food. Totaal diffuus voor mij.

    Voor wie meer wil weten over de rol van 3D Printen in Rapid Prototyping, kan ik aanbevelen om http://www.icr3ate.com te volgen. Een initiatief om professioneel 3D Printen in te zetten voor integraal prototype ontwikkeling voor en door het Tech MKB . Ook een nieuwe dimensie van deze pioniersmarkt.