Nederland verandert, verandert de zorginstelling mee?

door: Anja van Balen

De wetgever heeft het zorglandschap voor 2015 flink opgeschud: de burger krijgt en pakt – naar verwachting – de regie. De wet heeft ook een nieuwe naam om deze koerswijziging helder te maken: de Wet Langdurige Zorg. Het intramurale aspect is ondergeschikt. Het is de zorg die telt: maatwerk voor het individu.

 

De filmpjes van de overheid tonen de ideale situatie. De dienstverlening wordt volledig aangepast aan de wensen van de burger. Zowel de burger als de dienstverlener worden echter nog gedreven door oude regels en gewoontes. De burger verandert waarschijnlijk het snelst. Thuis blijven wonen en alle nodige zorg ontvangen, voelt immers goed en vereist geen directe actie. Regie hebben over de zorg wél. Het verschuiven van de focus van de dienstverlener van controle op de input en betaling per verrichting naar regiefunctie en resultaten is lastig. Dit vereist een strategische verandering naar een organisatie die is gericht op zelfmanagement en preventie.

 

Stip op de horizon

Het beeld dat geschetst wordt in de filmpjes op tv is soms nog een stip op de horizon. Het gaat natuurlijk niet allemaal in enkele maanden goed. De eerste barsten waren in januari al zichtbaar. Declaraties die niet lukken of de eigen regie die nog niet van de grond komt. De lijst met verbeterpunten zal lang zijn en hierin moet het management van de zorginstelling een weg vinden. Dat zal even duren, maar uiteindelijk staat er dan een andere zorgorganisatie, gericht op welzijn van de burger.

 

Zorgmanager van de toekomst

Hoe word je de zorgmanager van de toekomst? Aandacht voor traditionele thema’s als de flexibele schil, het beperken van overhead en slim omgaan met vastgoed is onvoldoende. Echte wendbaarheid (agility) is vereist, gecombineerd met denken vanuit de zorgvrager. Deze nieuwe visie op zorg vereist nieuw management. Een management dat de regie uit handen kan geven en kan delegeren aan teams. Ook het bekende ‘scrummen’ past hierbij: kleine projecten die door teamleden op zeer korte termijn met elkaar worden opgelost. Als je meet op resultaten – het welzijn van de burger – zou resultaatgericht inkopen hierop goed aansluiten. Dat is nog een punt van aandacht. De Triple Aim-theorie gaat uit van bekostiging van de populatie in plaats van de bestaande bekostiging van input. Met als doel een betere kwaliteit van de zorg, met een hogere kwaliteit van leven tegen lagere kosten. Er wordt al enige tijd gefilosofeerd over de mogelijkheden van ketenzorg. Guus Schrijvers beschreef een ketenaanpak voor de revalidatiezorg, er zijn proeftuinen voor de eerstelijns zorg en ook de langdurige zorg zal hierop inhaken. De inkoper van zorg moet er dan wel mee kunnen leven dat het bereikte welzijn van de burger dan wel de populatie voor alles telt en niet zo zeer het contracteren en uitbetalen van geregistreerde input.

 

Cijfers alleen zijn niet genoeg

Meer gezondheid per euro is een ambitie waarvan iedereen de noodzaak inziet. Om dit te bereiken, is er nog veel te doen. Het vermogen van het management om te veranderen, is steeds belangrijker. De aandacht voor kosten blijft vanzelfsprekend. Zo wil de bank uiteindelijk ook een spreadsheet waarin alle plannen helder worden vertaald in cijfers. Maar cijfers alleen zijn niet meer genoeg. Er is ook een onderbouwing nodig van de toekomstplannen van het management. Zodat de conclusie luidt: Nederland verandert en de zorginstelling verandert mee.