Visie op rente en euro – Meer verruiming in aantocht

door: Nico Klene

2014-12_visie.pdf (139 KB)
Download

Raming lange rente iets verlaagd

De korte rente blijft lang laag – naar wij verwachten ook nog in 2016. De lange rente zal volgend jaar nog iets lager uitkomen dan we eerder dachten, maar zal wel iets oplopen. De euro zal  geleidelijk verder verzwakken ten opzichte van de US dollar – vermoedelijk ook in 2016.

ECB nam nog geen verdere maatregelen, en …

Nieuwe maatregelen nam ECB-president Draghi begin november niet, maar hij zinspeelde vorige maand wel enkele malen op een verdere verruiming van het monetaire beleid.

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de ECB verder gaat verruimen. Begin vorige maand zei Draghi op de persconferentie dat hij opdracht had gegeven om verdere maatregelen voor te bereiden. Ook zei hij dat er ‘signalen’ zijn dat de groei- en inflatieramingen zullen worden verlaagd. Waarschijnlijk presenteert hij 4 december lagere ramingen. (Eens per kwartaal komt de ECB met nieuwe ramingen.) Ten slotte heeft Draghi later in de maand gezegd dat hij er alles aan zal doen om de inflatie zo snel mogelijk omhoog te krijgen.

Draghi heeft een indicatie gegeven van de beoogde omvang van alle verruimende maatregelen (TLTRO’s plus het opkopen van schuldpapier): zo’n EUR 1 biljoen. In oktober en november is de ECB begonnen met het opkopen van twee soorten schuldpapier. Het is echter twijfelachtig of de ECB het doel van EUR 1 biljoen kan bereiken.

… zal het nog even aanzien

De markten rekenen er al op dat Draghi staatsobligaties gaat kopen. Dat lijkt ons echter (nog) niet waarschijnlijk, want er bestaat in enkele landen flinke weerstand tegen. Uitbreiding naar het kopen van leningen van overheidsinstellingen en bedrijfsobligaties ligt meer voor de hand. Maar we denken dat de ECB ook die stap nu nog niet zet. Eerst zal zij de resultaten van de TLTRO op 11 december willen afwachten.

Veel hangt dus af van deze tweede TLTRO. Als die tegenvalt, wordt het lastig om die EUR 1 biljoen te halen zonder over te gaan tot het kopen van staatsobligaties. Daarom zou de ECB de voorwaarden van de TLTRO kunnen versoepelen om deze aantrekkelijker te maken. De kans dat Draghi in 2015 toch staatsobligaties gaat kopen, is echter wel degelijk toegenomen.

We denken dat de ECB de beleidsrentes lang laag zal houden – vermoedelijk ook nog in 2016. Door de genomen maatregelen kan de driemaands euriborrente binnenkort nog wat dalen. Dat hangt echter ook af van de omvang van de tweede TLTRO.

De verwachting is dat alle maatregelen samen positief uitwerken op de economie. Ze ondersteunen de bancaire kredietverlening en dragen bij aan de waardedaling van de euro.

Lange rente voorlopig (heel) laag – raming verlaagd

De rente op tienjaars Duitse en Nederlandse staatsobligaties is vorige maand verder gedaald naar een nieuwe laagtes. Dat komt mede doordat de markten verwachten dat de ECB staatsleningen gaat opkopen. Voorlopig blijft de rente laag. De verwachte renteverhogingen door de Fed en de stijging van de rente op Amerikaanse obligaties vanaf medio 2015 hebben waarschijnlijk slechts een beperkt effect op de lange rente hier.

Pas als in de loop van volgend jaar het economisch herstel in de eurozone sterker wordt en de inflatie oploopt, zal de lange rente weer geleidelijk oplopen. Dat zal echter volgens een lager pad verlopen dan we dachten: we hebben onze ramingen dan ook iets verlaagd.

Dollar stijgt verder in 2015016

De euro is in november per saldo iets verzwakt ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Wij verwachten dat de euro volgend jaar en ook in 2016 verder terrein zal moeten prijsgeven. Dit komt vooral doordat de Amerikaanse economie naar verwachting sterker zal zijn dan de Europese, en doordat de monetaire teugels in de VS veel eerder worden aangehaald dan in de eurozone.