Dutch Design Week: slimme mode maakt de mens

door: David Kemps

ABN AMRO rapport Smart Textiles, okt 2014.pdf (2 MB)
Download

De grote opkomst tijdens de bijeenkomst over Smart Textiles tijdens de Dutch Design Week op 20 oktober bewees het: de combinatie textiel, elektronica en internet spreekt tot ieders verbeelding. Van ontwerpers en onderzoekers, maar ook van het bedrijfsleven.

 

Vooruitlopen op kousenvoeten

Tijdens de bijeenkomst ‘Smart Fabrics: van fiber tot fashion’ op maandag 20 oktober werd uitgebreid ingegaan op de toekomst van slimme kleding. FashionWeek en ABN AMRO organiseerden het evenement dat meer dan 120 deelnemers trok uit het bedrijfsleven, onderwijs en de overheid.

Voordat drie gastsprekers dieper ingingen op de mogelijkheden van Smart Textiles, kregen alle deelnemers een rondleiding door de Modebelofte. Een spectaculaire tentoonstelling, samengesteld  door vooruitstrevende modetalenten onder de titel Seductive Precursors. In een mysterieus uitgelichte expositie kon iedereen zien én voelen hoe verleidelijk mode in de toekomst kan worden. Grapje van de curator: voor alle bezoekers gratis sokken, ter bescherming van de schoenen en om wegzakken van hoge hakken in de dikke laag wit grind te voorkomen.

Fotos DDW Smart Fabrics 1

Gastsprekers tonen hoe dichtbij de toekomst is

Drie gastsprekers schetsten en demonstreerden de technische stand van zaken in Smart Textiles: Gerrit Koele, directeur van Ten Cate Digital Finishing, Martijn ten Bhömer van de TU Eindhoven en ontwerpster Pauline van Dongen.

 

Slimme eigenschappen door digitale inkjet-technologie

Gerrit Koele gaf een inkijkje in de huidige status van digitale vezelbewerking. Ten Cate werkt op dit moment aan processen waarmee je snel en flexibel kleur en specifieke kenmerken aan textiel toevoegt. Mogelijke functionele eigenschappen: vuilwerend, vlamvertragend, antistatisch, antimicrobieel, anti-mug, elektriciteitgeleidend en zelfs zonne-energie-opwekkend.

In samenwerking met onderzoekers, universiteiten, overheid en machinebouwers zijn hiervoor inmiddels twee inkjet-technologieën uitgewerkt: Drop-on-Demand en Continuous Inkjet Finishing. Deze methodes gaan zorgen voor betaalbaar, laag volume maatwerktextiel met slimme eigenschappen. Daarnaast realiseert de nieuwe technologie indrukwekkende besparingen (> 60%) op energie-, water- en inktgebruik. Geen toekomstmuziek, want in de Factory of the Future in Nijverdal staat een testmachine en rollen de eerste monsters uit de printer.

Fotos DDW Smart Fabrics 2

Textiel als communicatiemiddel

Martijn ten Bhömer van de TU/e ziet de grootste maatschappelijke kansen voor Smart Textiles in de (ouderen)zorg. Hij demonstreerde een vest dat via sensoren aangeeft wanneer je houding verkeerd is en deze – indien gewenst – corrigeert door middel van trillingen. Via de iPad zie je of je de oefeningen goed uitvoert. Bij zorginstelling De Wever in Tilburg loopt een proef met een vibrerend kussen. De trillingen stimuleren de dementerende om te communiceren en zo in contact te blijven met zijn of haar omgeving.

Voordat het grote publiek Smart Textiles zal omarmen, is het noodzaak om ook de praktische zaken goed te regelen. Hoe zit het met de wasbaarheid? En kan de spreekwoordelijke Gouden Schaar de kleding vermaken of repareren, of moet je daarvoor naar de elektronicawinkel? Daarom onderstreept Martijn het belang van goede service en vindt hij dat textielservicebedrijven al in de ontwerpfase van het proces moeten worden betrokken.

 

Wearable solar

Als laatste spreker toonde ontwerpster Pauline van Dongen verschillende toepassingen van Smart Textiles in de mode. In maart van dit jaar was ze nog finalist voor de Wearable Tech Award van het bekende Amerikaanse South by Southwest Festival (SxSW) in Austin. Haar vooruitstrevende werk kent een breed scala aan mogelijkheden: van een modieuze jurk met zonnecellen tot 3D-geprinte schoenen en een uitgaansjurk met lichtaccenten. Volgens Pauline zorgt de combinatie van mode en technologie voor innovatie en duurzame oplossingen.

Fotos DDW Smart Fabrics 3

Groen licht voor groei

De gastsprekers lieten zien dat er genoeg toepassingen en ideeën zijn. Dankzij nieuwe vezels, miniaturisatie van elektronica en (low energy) draadloze technologie is de techniek er ook klaar voor. Alle seinen voor groei staan dus op groen. Toch vraagt de naderende doorbraak van Smart Textiles om nuance. Europa richt haar onderzoek voornamelijk op e-health en (militaire) uniformen, terwijl commerciële partijen juist geïnteresseerd zijn in mode en sportkleding. Het gaat nu nog om experimenten, maatwerk en kleine series. Maar massa is kassa, en dat vereist standaardisatie en industrialisatie. Vooral in de mode.

 

Voorlopig financiert de crowd

Binnen Smart Textiles zijn nog maar enkele commerciële successen aan te wijzen, vooral op het gebied van beschermende uniformen en ruimtevaartpakken. Particuliere initiatieven met slimme polsbandjes, sokken en fitnesskleding werden tot dusver gefinancierd met durfkapitaal of crowdfunding. ABN AMRO helpt via haar crowdfunding-platform SEEDS en door Informal Investment Services.

 

Meer weten over Smart Textiles? Download nu het rapport over Smart Textiles.