De Sectoren van 2015: Transport & Logistiek is voorzichtig positief

door: Bart Banning

 

beeldbank_economie_wereld_globe_beurskrant_grafiekIn aanloop naar 2015 nemen we elke maand een andere sector onder de loep. Deze maand de visie van Sector Banker Bart Banning op de internationale perspectieven in de sector Transport & logistiek. Het aantrekken van extra denkkracht wordt een belangrijke uitdaging voor bedrijven in deze branche.

 

Spullen van de ene naar de andere plek vervoeren. We waren er vier eeuwen geleden al ijzersterk in toen schepen van de VOC de wereldzeeën domineerden. Ook vandaag de dag nog staat Nederland internationaal hoog aangeschreven als het gaat om plannen, organiseren, uitvoeren en besturen van goederen- en informatiestromen. “Op de Logistics Performance Index die ieder jaar wordt gepubliceerd, staan we al jarenlang in de top 5. Inmiddels zelfs op plek twee na Duitsland. En dat heeft niet alleen te maken met onze ligging aan zee en de aanwezigheid van Schiphol”, vertelt Bart Banning, Sector Banker Transport & Logistiek van ABN AMRO. “Bedrijven zijn steeds internationaler gericht en de goederenstromen volgen automatisch mee. Dat maakt het hele verwerkingsproces van de supply chain een stuk complexer dan twintig jaar geleden. Wij zijn daar als Nederland heel goed in.”

De sector geldt als één van de negen topsectoren van ons land. Niet zo verwonderlijk als we kijken wat het onze economie oplevert: 813.000 arbeidsplaatsen en een omzet van 55 miljard euro per jaar, omgerekend zo’n 8,5 procent van het Bruto Binnenlands Product.

Nederlandse familiebedrijven sterk internationaal gericht

Branchevereniging Transport & Logistiek Nederland publiceert jaarlijks een top 100 van logistieke dienstverleners die in ons land actief zijn. Bovenaan prijken namen als DHL, DB Schencker en Kuehne + Nagel, spelers met een Duitse moeder. Dat is niet verwonderlijk. De Duitse logistieke markt is met een omzet van 230 miljard euro per jaar nu eenmaal verreweg de grootste in Europa. “Zak je een paar plaatsen, dan kom je echte Nederlandse familiebedrijven tegen zoals Vos Logistics, Broekman, Müller Fresh Food Logistics en Jan de Rijk. Die laatste partij heeft net een groot contract afgesloten met een Chinees bedrijf om in Europa logistieke oplossingen te gaan bieden voor leveranciers van PACCAR (moederbedrijf van vrachtwagenfabrikant DAF) in China. Verder heb je bijvoorbeeld nog Koopman Logistics, die internationaal een sterke positie heeft in het transport van auto’s. Zij hebben in september van dit jaar Möhlmann Automobil-Logistik overgenomen en breiden daarmee hun netwerk op de Duitse markt verder uit.”

Crisis heeft impact gehad in transportsector

De crisis heeft er ongenadig hard ingehakt in deze sector. Mooie bedrijven, soms al meer dan honderd jaar actief hebben daardoor het loodje gelegd. “Opdrachtgevers kregen het moeilijk en gingen aan de knoppen draaien. ‘Hoe kunnen we besparen?’, werd de leidraad. Ze kwamen al snel uit bij de logistieke leveranciers. De goederenvolumes lagen de afgelopen jaren een stuk lager dan in de hoogtijdagen net vóór de crisis. Inmiddels zien we duidelijke tekenen van herstel optreden.” Verschillen in performance zijn er wel, maar die zijn er altijd geweest. Logistieke dienstverleners met de focus op chemie of zeecontainers werden al snel geraakt, partijen in de bouw daarentegen voelden de pijn pas later. “Foodlogistics is al jaren redelijk stabiel gebleven, mensen moeten immers toch eten en drinken. Maar ook daar speelt een dynamiek van consolidatie en kostenefficiency”, vertelt Banning.

Nederland: Gateway to Europe

Nu de wereldhandel langzaam maar zeker aantrekt, zien veel logistieke dienstverleners eindelijk de zon weer een beetje schijnen. Zowel over land als in de lucht lijken de ergste jaren achter de rug. Banning ziet het onderliggende klimaat verder verbeteren en denkt dat die trend ook in 2015 aanhoudt. “In het tweede kwartaal van 2014 zagen we de omzet van transportondernemend Nederland opnieuw toenemen, dit keer met 2 procent. Ook het aantal faillissementen stagneerde. Transport & Logistiek Nederland peilt ieder kwartaal de stemming van ondernemers in de sector en het sentiment verbetert. Wij komen zelfs alweer partijen tegen die tegen de grenzen van hun capaciteit aanlopen, vooral omdat hun goederenstroom van en naar andere landen toeneemt.” Toch deelt niet iedereen mee in die voorzichtig positieve stemming. Voor binnenvaartschippers wordt 2015 waarschijnlijk wederom een moeilijk jaar. “Vooral in de tankvaart zien we overcapaciteit en die is niet binnen een paar maanden zomaar ineens verdwenen.”

Voor de haven van Rotterdam wordt 2015 in ieder geval een bijzonder jaar. Het is afwachten wat 2M en Ocean Three voor impact hebben, de nieuwe samenwerkingsverbanden die de grote containerrederijen hebben gesloten. Door de eigen routes over elkaar te leggen, hopen ze efficiënter te kunnen omgaan met de ladingcapaciteit. Daarnaast gaat op de Tweede Maasvlakte de eerste kraan draaien, van APM Terminals. “Het gebied ontwikkelt zich snel. We zien op dit moment overigens in het algemeen een grote vraag naar logistiek vastgoed. Zo’n Tweede Maasvlakte geeft bovendien vertrouwen aan internationale verladers. Het laden en lossen gaat razendsnel en dat is belangrijk voor de steeds groter wordende containerschepen. Stil liggen kost immers veel geld. Buitenlandse partijen zien Nederland met al onze distributiecentra en logistieke kennis echt als Gateway to Europe”, aldus Banning.

Blijven investeren in kennis

Toch is het volgens de Sector Banker wel zaak om te blijven investeren in die kennis. “We zien steeds meer dat opdrachtgevers hun supply chain volledig outsourcen aan een logistiek dienstverlener. Die goederenstroom stopt bovendien niet bij de grens. Een bedrijf als Müller Fresh Food Logistics uit Holten speelt daar slim op in met een uitgebreid Europees partnernetwerk. Op die manier groeien ze mee met hun klanten. Zo’n internationale goederenstroom is alleen wel erg complex van aard en vergt veel kennis binnen je organisatie. Het aantrekken van extra denkkracht wordt dan ook een belangrijke uitdaging in 2015 en voor de jaren daarna. Je moet als logistiek dienstverlener een duidelijke visie en strategie hebben uitgestippeld. Daar heb je nu eenmaal ook mensen voor nodig die niet in de doen-, maar in de denkmodus zitten.”

Algemene verwachting voor 2015 voorzichtig positief

Hoewel de signalen erop wijzen dat de sector uit het dal kruipt, blijft Banning voorzichtig met zijn optimisme. “De wereld van vóór 2008 komt niet meer terug, we zitten in een nieuwe werkelijkheid. Logistieke processen veranderen razendsnel en bedrijven die niet mee veranderen gaan het niet redden. Volumes alleen zijn niet doorslaggevend. Bovendien zie je dat gebeurtenissen elders in de wereld ook onze economie en daarmee de transport- en logistieksector kunnen raken. Een prognose die je vandaag stelt, kan daarmee morgen alweer achterhaald zijn. Scenario-denken vanuit een heldere strategie, dat is de wereld van vandaag.”