Zorgen voor een financieel gezond ziekenhuis

door: Anja van Balen

De overheid en de zorgsector hebben de afspraak gemaakt dat de zorg de komende jaren nauwelijks groeit. En dat terwijl de vraag door de vergrijzing wel toeneemt. Dit vereist lagere kosten per behandeling. Standaardisatie en een hoog volume zijn manieren om de kwaliteit te waarborgen en tegelijkertijd de kosten van een product te laten dalen. Ziekenhuizen zullen zich daarom steeds meer toespitsen op een beperkt aantal specialismen.

Dit is een ingrijpende verandering ten opzichte van het bestaande zorglandschap. De infrastructuur is nu gebaseerd op de gedachte dat in heel Nederland bijna alle zorg op een hoog niveau wordt verleend. Het grootste deel van de zorg betreft basiszorg, waarvoor bijna alle ziekenhuizen voldoende volume kunnen realiseren. Om voor hoog-complexe zorg voldoende omvang te behalen, is een grotere regio nodig dan de natuurlijke regio van het ziekenhuis. Daarom is het maken van keuzes in het zorgaanbod het devies.

Het ziekenhuis – het bestuur in samenspraak met de medisch specialisten – kiest in welke specialismen het een voortrekkersrol op zich wil nemen. Na deze moeilijke keuze wordt dit besproken met de zorgverzekeraars die de zorg inkopen. Zij beheren het totale budget en verdelen dit over de ziekenhuizen. De keuzes bepalen welke investeringen gedaan moeten worden.

Financieringsmogelijkheden

Een ziekenhuis met een financieringsbehoefte moet zichzelf een aantal vragen stellen: Wat voor ziekenhuis willen wij zijn in 2025? Wat moeten wij doen om dit te bereiken? Zijn de zorgverzekeraars het eens met onze keuzes en zijn zij bereid om voldoende volume te contracteren?

De financieringsmogelijkheden worden naast de balansverhoudingen en winstgevendheid ook bepaald door de zorginkoper, de locatie van het vastgoed en de concurrentie. Het klinkt allemaal logisch, maar het is nieuw voor de sector. Het is hierbij van belang dat een zorgverzekeraar de bereidheid toont zich voor langere tijd te verbinden aan het ziekenhuis. Dat maakt het voor een ziekenhuis eenvoudiger om verwachtingen in de toekomst te kunnen waarmaken. Als wij vertrouwen hebben in de keuzes en daarbij behorende plannen van het ziekenhuis,schept dit de voorwaarden om een duurzame partner op de lange termijn te zijn.

Als er keuzes gemaakt worden om in bepaalde specialismen een voortrekkersrol in te nemen in een regio, kan de aanschaf van gewenste “state of the art” medische apparatuur beperkt worden tot deze specialismen. Een hoog volume aan behandelingen maakt het mogelijk om deze apparatuur snel af te schrijven en te vervangen. Het ziekenhuis kan dan in de gekozen speerpunt specialismen ook voorop blijven lopen.

Toen de overheid nog volledig financieel verantwoordelijk was voor de zorg, werd alles met bancaire kredieten gefinancierd. Dit is niet langer het geval. Daarom is het belangrijk om naar alternatieve financieringsoplossingen te kijken.

Leasen als alternatief

Het leasen van medische apparatuur kan een oplossing bieden voor ziekenhuizen om te kunnen blijven investeren. Naast bestaande leasemogelijkheden via leveranciers van grote apparaten, zijn er door leasemaatschappijen nieuwe producten ontwikkeld voor een reeks van kleinere investeringen.

In het huidige speelveld is het maken van goede keuzes van levensbelang voor een financieel gezond ziekenhuis. Met keuzes die worden onderschreven door zorginkopers, kunnen investeringen worden afgestemd en naar de juiste financiering worden gezocht. Deze financiering is dan niet alleen meer bancair. Zo is op korte termijn het leasen van medische apparatuur en een gedeelte van de inventaris een goede oplossing om als ziekenhuis te blijven investeren in kwalitatief hoogwaardige dienstverlening