Na ‘Reset’: Hoe kan een bedrijf overleven in de 21e eeuw?

door: Han Mesters

Blauwdruk voor de toekomst

Veel bedrijven beseffen nu dat de titel van een van de dia’s uit een presentatie voor investeerders van General Electric in 2010 geen grap was: ‘Iemand heeft op de ‘reset-knop gedrukt’.
reset
De traditionele, vrij statische, proces- en management gedreven hiërarchische organisatie spartelt om te blijven drijven in een wereld die snel verandert. We zitten in een overgangsfase naar nieuwe organisatiestructuren die meer hybride van aard zijn: organisatiegrenzen worden vloeiender en bedrijven zullen meer samensmelten met externe bedrijven en specialisten (veelal ZZP’ers).

Er bestaat zelfs een mogelijkheid  dat traditionele bedrijven volledig veranderen in tijdelijke netwerken: ‘platte’ projectorganisaties die weinig gelijkenis vertonen met de instituten van onze tijd.

Overlevingsadvies

Naar onze mening bestaan er voor traditionele organisaties 3 noodzakelijke ingrediënten om meer ‘future proof’ te worden in een tijdperk waarin de gemiddelde levensduur van een organisatie drastisch verlaagd is tot ongeveer 15-25 jaar (tot op zekere hoogte afhankelijk van de vraag of een bedrijf beursgenoteerd is of niet).

Een van de belangrijkste vragen die een bedrijf zich moet stellen, is of het wordt gedreven door zingeving (purpose) of door opportunisme. Het concept van ‘het maximaliseren van aandeelhouderswaarde’ heeft een betere pasvorm met opportunistische bedrijven. Probleem is dat de samenleving behoefte heeft aan bedrijven die meer door zingeving worden gedreven. Deze bedrijven zijn niet in de eerste plaats gedreven door winstmaximalisatie. Meer door winstoptimalisatie. Organisaties die gebaseerd zijn op zingeving (vaak familiebedrijven) leven overigens langer. Daarom is winstmaximalisatie slecht voor je gezondheid (in termen van de levensverwachting voor een bedrijf).
purpose 2

3 ingrediënten voor het verlengen van de levensduur van een bedrijf

1. Zijn kerncompetenties goed gedefinieerd en worden de niet-kernactiviteiten uitgevoerd door externe partijen?

Bedrijven moeten wendbaar zijn en uitblinken in wat ze doen. Een modern bedrijf moet daarom een efficiënte flexibele schil (van werknemers) hebben waarmee het bedrijf in staat is ‘mee te ademen’ met de vraag uit de markt en het economisch getij. Externe partijen kunnen topklasse specialistische vaardigheden bieden als dat nodig is op projectbasis. ‘Wie zijn de medewerkers die je echt in dienst moet hebben?’, is een van de vragen die gesteld worden binnen strategische personeelsplanning.  Belangrijker nog is de vraag: hoe kun je specialisten die je echt nodig hebt bereiken en hen overtuigen dat ze voor je komen werken? Een van de belangrijkste kerncompetenties voor een bedrijf wordt daarom de uitdaging een bedrijfscultuur te creëren die aantrekkelijk is voor externe specialisten. Ongeacht of deze specialisten in dienst zijn van je bedrijf of niet.

2 Is de ICT-infrastructuur flexibel en kan deze gemakkelijk worden aangepast aan nieuwe technologieën?

De ‘Ryanisation’ (verplaatsen naar Internet) van business modellen is nog maar net begonnen. Het internet zal steeds meer processen van bedrijven absorberen. De meeste bestaande business modellen zullen veranderen in Internet gebaseerde business modellen. Banken, reisbureaus, de detailhandel en luchtvaartmaatschappijen zijn voorbeelden van sectoren die al ruime tijd worden blootgesteld aan deze trend. De Salesforce.com ‘cloud’ gebaseerde business modellen zullen blijven groeien. Het zal er toe leiden dat een groot deel van de traditionele eigen (proprietary)  CRM-en ERP-software achterhaald is. Bedrijven als Salesforce zullen ervoor zorgen dat hun dienstverlening gelijke pas houdt met de ontwikkelingen van het Internet en hun Saas (Software as a Service) propositie is daarom meer ‘toekomstvast’ dan die van aanbieders die gekozen hebben voor hun eigen ontwikkelingstaal.  Het zal het einde betekenen van dure en frustrerende CRM en ERP-implementaties. Wordt elk bedrijf een IT-bedrijf op de lange termijn?

3. Is innovatie ingebed in de bedrijfsvoering en ‘mindset’ van management?

Gezien de snelle veranderingen waaraan business modellen worden blootgesteld, zal innovatie deel moeten uitmaken van elk business model. Het is ‘Innovate or Die’. Dat betekent dat de creatieve mensen in staat zijn ‘out of the box’ te denken,  van onschatbare waarde worden. De belangrijkste taak van het management wordt dan het beheren en integreren van twee tegengestelde werelden: de analytische wereld van processen, resultaten, monitoring en uitvoering en de creatieve wereld die een bedrijf in staat stelt om zichzelf opnieuw uit te vinden op een regelmatige basis. Zullen werknemers met een MBA-graad op den duur vervangen worden door kunstenaars? Of moet de vraag zijn: willen artistieke mensen eigenlijk wel MBA-achtige banen……?