Succes van e-commerce stelt logistieke bedrijven voor grote duurzame uitdagingen

door: Bart Banning

Duurzaamheidsspecial-NT-2014.pdf (4 MB)
Download


Beeldbank_Economie_winkelmandje
Dé duurzame logistieke uitdaging: lagere bestelbedragen, grotere afstanden, en een kortere time-to-market. Dit vraagt om specialisatie en samenwerken met oog voor IT.

 

 

Logistiek dienstverleners moeten heel snel keuzes maken of en hoe zij aan de eisen van opdrachtgevers uit de e-commerce sector kunnen en willen voldoen. Het werk verandert namelijk ingrijpend. Wie niet in staat is zijn nieuwe positie in de keten te bepalen, en efficiënt tot op huisadres te leveren, kan beter op zoek naar andere markten.

Ik raad zowel de logistieke bedrijven als de online retailers aan samen intensief naar oplossingen te zoeken, omdat de complexiteit nu eenmaal enorm is. ‘En, vergeet de IT-aanbieders van e-fulfilment niet; zij nemen een cruciale positie in deze ‘nieuwe’ keten. De bits en bytes zijn tenslotte steeds meer bepalend.’

 

Duurzaamheid en E commerce gaan (nog) niet samen

Bovendien dringt de tijd om iets te doen aan de duurzaamheidsproblemen die met het nog jonge fenomeen verbonden zijn. Ook die kunnen afzonderlijke bedrijven niet alleen oplossen.

De sector heeft de afgelopen vijf jaar juist grote vooruitgang geboekt als het gaat om duurzaamheid. Het economisch tij heeft daartoe bijgedragen: er ontstond een noodzaak anders om te gaan met bestaande ladingvolumes. Onder meer door het bundelen van goederenstromen is efficiency gerealiseerd en dat verlaagde ook de CO2-uitstoot. De e-commerce goederenstromen bieden echter weer nieuwe vraagstukken.

 

Macht van de consument

Een deel van die milieuwinst wordt teniet gedaan als gevolg van de opkomst van de online retailing business. De consument heeft in grote mate de macht in handen genomen. Internet zorgt voor transparantie, maakt het mogelijk prijzen te vergelijken, en biedt eenvoudige bestelprocedures ’. De logistiek hierachter is echter zeer complex, al merkt de consument daar weinig tot niets van.

Het koopgedrag is bepalend voor de manier waarop producenten hun klanten bedienen en dat heeft ingrijpende consequenties voor bedrijven in de retailsector, én in transport en logistiek. Het zet de markt op zijn kop.

Weg zijn de mogelijkheden voor een logistiek dienstverlener om dikke (pallet)stromen te bundelen bij de belevering van winkels. Er moeten opeens een heleboel pakketten op individuele huisadressen worden bezorgd. Je kunt dus je vraagtekens zetten bij de impact van het huidige online koopgedrag op duurzame logistiek. Zeker als we de forse percentages retourstromen hierin betrekken. De burger maakt zich wel zorgen over de trucks in de winkelstraat, maar heeft geen benul van de consequenties van zijn online koopgedrag op de transportbewegingen.

 

Prijskaartje

We zijn gewend aan de luxe van vanavond bestellen…morgen in huis. Maar consumenten zijn zich geheel niet bewust van de consequenties van dat gemak. In de meeste gevallen hoef je nog steeds niets te betalen voor die snelle levering. En dan zijn die goederen ook nog eens heel gemakkelijk, en vaak óók gratis, te retourneren. Met name in de modebranche hebben ze daar erg veel last van, met een gemiddeld retourpercentage van 35 procent. Bij consumentenelektronica ligt dat overigens veel lager, op zo’n 10 procent.

Het moment breekt dat alle betrokken partijen in de e-commerce keten moeten beslissen of aan dat gemak voor de consument een prijskaartje wordt gehangen. Neem daarin dan ook de duurzaamheidskosten mee. Als je de logistiek efficiënter maakt en het percentage artikelen dat retour gaat drastisch kunt verminderen, scheelt dat in wat de duurste en in veel gevallen ook onnodige kilometers zijn (last mile). Dat zorgt dan ook voor een verlaging van de schadelijke emissies.

Een ander instrument is op de website betere productinformatie te verschaffen aan de consument. Voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Ook de informatie die over een individuele klant beschikbaar is,kan veel slimmer worden benut. Als iemand inlogt en steeds weer  dezelfde drie maten bestelt van een kledingstuk, kun je een melding geven dat ze alle voorgaande keren maat 38 heeft gehouden en de andere twee terugstuurde. “Het is hetzelfde merk, zou u niet gewoon weer maat 38 bestellen?” Op basis van data uit de IT-omgeving kun je het optimale klantprofiel samenstellen, en met heldere klant- en productspecifieke informatie daarop sturen. De online retailers zijn hier serieus mee bezig. Uiteindelijk hebben ook zij een financieel belang bij een beperking van de retourstromen.

 

Netwerk

Om de distributie goed en efficiënt uit te kunnen voeren hebben de pakketbezorgers schaalgrootte nodig. Het belangrijkste is dat je een netwerk moet hebben. Met de overgang van B2B naar B2C ga je niet meer van een hub naar een distributiecentrum of winkel – nee, je moet echt op adres leveren. Degene die dat kunnen, zijn de partijen met een netwerk. Het zijn vooral de bekende, grote namen: Post NL, DHL, DPD, GLS, UPS. Maar denk ook aan bedrijven zoals Bas Logistics, de Rooy Logistics en CB, het voormalige Centraal Boekhuis, die het aankunnen.

Maar lang niet alle aanbieders zijn er klaar voor. Je kunt je afvragen of de gemiddelde logistieke dienstverlener zijn zaken wel op orde heeft om de verschuiving van B2B naar B2C aan te kunnen. Bespreken ze dat onderwerp met hun bestaande opdrachtgevers? Weten ze eigenlijk wel wat de e-commerce-strategie is van hun opdrachtgever? Als die producent of winkelketen binnen een paar jaar 10 of 20 procent via internet verkoopt…ga jij dat vervoer dan ook doen of gaat dat werk naar een ander die er wel in gespecialiseerd is? Wellicht zijn nieuwe vormen van samenwerking noodzakelijk om het netwerk te kunnen aanbieden. Kijk dan ook eens naar de ervaringen bij binnenstedelijke distributie. Mogelijk zijn concepten die daar succesvol blijken te zijn, in aangepaste vorm ook hier toepasbaar.

 

Kiezen en betalen

Een uitdaging voor pakketbezorgers is dat de afstanden groter worden: van distributiecentrum naar huisadres. Iemand uit Maastricht kan zomaar iets kopen bij een online-winkel in Groningen. Maar de time-to-market is juist korter: we bestellen vanavond en willen de aankoop wel graag morgen al in huis hebben. Willen we dat ook nog als we daar een prijs voor moeten betalen?

Om die conflicterende belangen af te stemmen wordt het belangrijk om het koopgedrag te kunnen  voorspellen en te sturen. Op basis daarvan kunnen voorraden worden geoptimaliseerd. En daarmee samenhangend de optimalisatie van het warehouse-concept. Bijvoorbeeld met regionale bestelprofielen. Ook daarvoor is het nodig om de data, de informatie die in de systemen zit op een slimme manier te gebruiken. E fulfilment gaat hierop inspelen.

Het aantal mensen dat via internet koopt neemt steeds verder toe. Vorig jaar steeg de omzet van online-aankopen met 8,5 procent. In 2020 koopt de Nederlandse consument naar verwachting voor 27 miljard euro aan producten via internet. Een grote markt ontstaat. Maar onderzoek toont ook dat het gemiddelde bedrag per aankoop afneemt. Daardoor gaat het aandeel van de logistieke kosten per bestelling steeds zwaarder wegen. Dat is nadelig voor de marge.

De webwinkels lijken dat nu nog te accepteren, maar ze ontkomen er niet aan daar iets aan te doen. Daar zul je nieuwe modellen zien ontstaan. Met als doel om af te leveren op een moment en plaats waar de consument zelf voor kiest.  Al in het bestelproces wordt de klant meerdere keuzemogelijkheden voorgelegd.  Dit is het geval bij  de pick up points van Albert Heijn. Het is telkens weer zoeken naar wat de consument wil. Ik verwacht dat bedrijven veel intensiever aan communiceren met hun klant over wat hij prettig vindt. Tenslotte, wie betaalt, bepaalt!

Ik voorzie dat de klant straks kan kiezen, maar dat hij wel moet betalen voor de bezorging. Vergelijk dit met de online nieuwsberichten. Was voorheen alles gratis, nu krijg je steeds meer betaalde nieuwsitems. Zo gaat het ook in online retailing. Met gedifferentieerde tarieven. Wil je het pakketje thuis laten bezorgen, dan betaal je waarschijnlijk meer dan wanneer je het zelf bij een pick-up point ophaalt. De prijs kan ook nog afhankelijk zijn van de snelheid en van het tijdstip waarop je het product laat bezorgen of zelf afhaalt.

En wat gaat de consument betalen?

Uit onderzoek blijkt dat consumenten bij aankopen via internet drie onderwerpen cruciaal vinden: de prijs van het product, heldere productinformatie op de site en flexibele logistiek. Betrouwbare en snelle levering wegen nu zwaar. In de nabije toekomst zal blijken of en wat de consument daarvoor over heeft. Duurzame logistiek heeft nu eenmaal een prijs, in dit geval kunt u zelf als consument het verschil gaan