Zakelijke dienstverlening kan succesvol innoveren

door: Han Mesters

Nu veel mensen zien dat de economie zich langzaam herstelt, bestaat het risico dat ondernemers denken dat de tijden van voor 2009 weer aanbreken. Dit is niet het geval. Met name door snelle technologische veranderingen zijn ondernemers gedwongen te innoveren, doordat de levensduur van verdienmodellen steeds korter wordt. Zakelijke dienstverleners staan voor de uitdaging nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen (S-curves). Voor veel ondernemers is het onmogelijk te investeren in nieuwe producten en diensten in nieuwe markten die pas op langere termijn geld opleveren. Daarvoor ontbreekt het aan liquiditeit. Belangrijke les van de crisis is dat innovatie moet plaatsvinden als je nog in de ‘zomer’ van je verdienmodel zit en nog voldoende geld verdiend wordt.

De meest voor de hand liggende vormen van innovatie bestaan nu uit het verlengen van de levensduur van het business-model door diensten goedkoper aan te bieden en te snijden in kosten. Tegelijkertijd richten steeds meer ondernemers zich op het ontwikkelen van nieuwe diensten voor bestaande klanten door hen te vragen waaraan zij behoefte hebben. Er bestaan ook vormen van innovatie die niet zo risicovol zijn als het ontwikkelen van nieuwe diensten in nieuwe markten (Blue Ocean). Voorbeelden zijn het gebruikmaken van de mogelijkheden die internet biedt zoals het online en 24/7 delen van diensten met lage toegevoegde waarde en het gratis weggeven van  informatie). Ook kunnen zakelijke dienstverleners op een andere manier vragen stellen aan hun, klanten,  zodat zij gevoed worden met meer onderbewuste informatie bij de klant. Echt grensverleggende innovaties komen echter vaak tot stand door juist níet te luisteren naar de klant. Namelijk door een dienst of product te ontwikkelen waaraan de klant nu (nog) geen behoefte heeft. Apple is een mooi voorbeeld. Deze manier van denken is goed beschreven in het toonaangevende boek ‘The innovator’s dilemma’.

Open of gesloten innovatie?

Het vermogen om succesvol tot innovatie te komen, wordt voor een groot deel bepaald door de bedrijfscultuur. Is die innovatie vriendelijk? Er bestaan goede cultuurscans die ondernemers een beeld geven of zij met name medewerkers met een ‘blauw profiel’ in dienst hebben (analytisch), een ‘groen profiel’ (mensgericht) of ‘geel profiel’(creatief). Een andere belangrijke voorwaarde is een bewuste keuze voor open of gesloten  innovatie. Door gebruik te maken van open innovatie wordt ook kennis van buiten de organisatie benut, waarbij internet uiteraard een belangrijke rol speelt.