Healthcare vraagt extra inspanning

door: Anja van Balen

De komende jaren moeten alle partijen in de zorg extra hard werken om alle wijzigingen in het zorgstelsel goed in hun organisaties te realiseren. Informele netwerken nemen hierbij een steeds belangrijkere rol in. De kosten van de zorg zijn met de sociale voorzieningen de grootste kostenpost van de rijksoverheid. Voor 2014 krijgen ze elk 29 procent van de rijksbegroting, terwijl de andere negen ministeries de resterende 42 procent mogen verdelen. Waar andere ministeries eerder bezuinigden, kreeg de zorgsector jarenlang de ruimte om aan de vraag te voldoen. Nu worden geleidelijk verschillende kostenbesparende veranderingen doorgevoerd, waarbij de overheid op veel weerstand stuit. Eerdere staatslieden hebben dit ook ervaren. De Amerikaanse president Woodrow Wilson (1913-1921) vatte het  samen: “Als je vijanden wilt maken, doe dan een poging iets te veranderen.”

Afgedwongen veranderingen

Al ben je geen vijand, het vereist als zorgverlener zeker een dosis extra energie om veranderingen door te voeren. In de langdurige zorg gaat naar verwachting een groot deel van de taken in 2015 over naar de gemeenten. Er is onzekerheid over hoe en door wie de zorgtaak uitgevoerd moet worden en hoe geleverde zorg in de systemen moet worden geregistreerd. Doordat we langer thuis blijven wonen, ontstaat leegstand in het bestaande vastgoed, waar een oplossing voor gevonden moet worden. De afgelopen jaren was het mogelijk om redelijke resultaten te boeken en tegelijkertijd vastgoed een nieuwe bestemming te geven. Dit vereist wel creativiteit en extra inspanning van de besturen. (wetsvoorstel langdurige zorg)

Veel organisaties ontkomen er in 2014 en 2015 niet aan afscheid te nemen van personeel en vastgoed. Tegelijkertijd moeten zij investeren in nieuwe netwerken en systemen.

De transformatie van de ziekenhuissector is een heel ander verhaal. Er zijn kosten te besparen door ingewikkelde ingrepen op minder locaties te laten plaatsvinden en eenvoudige zorg door de goedkoopste aanbieder te laten verzorgen. Wie een ‘eenvoudig’ gebroken been heeft, gaat niet meer naar een academisch ziekenhuis. En slachtoffers van zware verkeersongevallen kunnen nog slechts in een paar ziekenhuizen terecht. Dit klinkt logisch, maar niet als je er als ziekenhuis op rekent dat je alle zorg mag verlenen. De organisatie en het vastgoed waar al deze zorg verleend wordt, verandert namelijk niet zo snel mee. Zomaar sluiten van afdelingen is zeer kostbaar. Deze afgedwongen veranderingen leiden tot grote onenigheid, dekranten staan er bol van.

Van alle betrokkenen in de ziekenhuiszorg zal veel energie gevraagd worden om de verandering vorm te geven.

Onzekerheid de norm

De sector die de kwaliteit van leven buiten de instellingen het meest kan beïnvloeden, is Life Sciences. Daar is onzekerheid min of meer de norm. Je begint ergens aan met slechts een kleine kans dat je idee werkelijkheid wordt. Van de 3.500 gestarte onderzoeken blijft er, na veel research en testen, maar één over die iets oplevert. Toch doen ondernemers om die kans te benutten er dagelijks een schepje bovenop. (http://topsectoren.nl/life-sciences-health).

Veel verandering dus. Allemaal in de hoop dat deze extra stappen leiden tot een stevig fundament voor de zorg in deze eeuw.