Economie krimpt sterk door eenmalige factoren

door: Nico Klene

De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal heel sterk gekrompen. Een krimp was geen verrassing, maar de omvang ervan wel. Eenmalige factoren zijn echter de oorzaak van dit zeer magere cijfer. De groei werd sterk gedrukt door het veel lagere gasverbruik als gevolg van de milde winter. Bovendien hebben we wisselgeld moeten teruggeven voor de heel sterke groei in het laatste kwartaal van vorig jaar.

Terugval is mede reactie op forse groei van eind 2013

Het bruto binnenlands product daalde in het eerste kwartaal met liefst 1,4% ten opzichte van het laatste kwartaal van 2014. In dat kwartaal was de economie echter met 1% gegroeid. Maar dat cijfer was geflatteerd door de sterke stijging van de autoverkopen in dat kwartaal. Die stijging had te maken met de aanscherping van de belastingregels voor schone auto’s die begin dit jaar van kracht zou worden. Veel mensen en bedrijven hebben op deze maatregel geanticipeerd en vorig jaar nog een auto aangeschaft.

Verder kwam er begin dit jaar een eind aan een tijdelijke belastingfaciliteit voor investeringen. Ook op die aanpassing hebben bedrijven waarschijnlijk geanticipeerd. Het betekent dus dat een deel van de consumptie en investeringen van het eerste (en mogelijk tweede) kwartaal van 2014 is verschoven naar het laatste kwartaal van vorig jaar. In reactie hierop zijn de consumptie van gezinnen en de investeringen in het eerste kwartaal weer flink gedaald. Dat drukte de groei met naar (ruwe) schatting ½ tot ¾%-punt.

Veel lager gasverbruik drukte de groei sterk

Maar er was nóg een eenmalige factor die zorgde voor krimp. Door de zachte winter vielen gasproductie en gasverbruik lager uit. Naar schatting drukte dat de groei met zo’n ¾%-punt. Daar staat tegenover dat het milde weer juist gunstig is geweest voor de bouwproductie.

Economisch herstel lijkt niet afgebroken

Kortom, door bijzondere factoren is de economische groei in het eerste kwartaal van dit jaar sterk naar beneden vertekend. Hoewel nog niet alle detailcijfers bekend zijn, lijkt het erop dat de forse krimp grotendeels kan worden verklaard uit eenmalige factoren. Het herstel van de economie lijkt dus niet afgebroken. Positief is bijvoorbeeld dat de uitvoer is gestegen – ondanks de lagere uitvoer van gas.