Zorg voor de beste oplossing

door: Anja van Balen

Een deel van de zorg wordt op 1 januari 2015 gedecentraliseerd van Rijk naar gemeenten. In weinig tijd moet er veel veranderen. Op zijn zachtst gezegd een uitdaging voor de semi-publieke sector. De gevolgen van de participatiesamenleving roepen vragen op over de toekomst van vastgoed, personeel, onderwijs en de beste zorg voor patiënten. Het seminar ‘Samenleving 3.0’ tijdens het ABN AMRO World Tennis Tournament was dan ook druk bezocht. Bestuurders, overheden en burgers hebben eigenlijk maar één manier om de zorg aan te pakken: met zijn allen vooruit, richting een nieuwe, zorgzame samenleving.

Wendbaar vooruit

De sector is aanbeland op een point of no return. Niemand ontkomt aan de transitie en er gaan hoe dan ook dingen mis. Want geen enkele instelling zal er 100 procent klaar voor zijn. Een keiharde realiteit, maar wel een werkelijkheid waarmee je kunt werken. Het belangrijkste is blijven bewegen. Stel je erop in, kies een positieve invalshoek en neem grote sprongen. Want met kleine stapjes kun je geen ravijn oversteken.

Denken in scenario’s

Werk verschillende scenario’s uit, bijvoorbeeld over de gevolgen van 10, 20 of 30 procent krimp van je organisatie. Wat betekent dit voor je personeel? Welk vastgoed komt waarschijnlijk leeg te staan? Welke kernactiviteiten wil je absoluut behouden? Organisaties kunnen door scenario-denken veel beter inspelen op veranderingen, problemen sneller oplossen of zelfs voorkomen en ruimte inbouwen voor experimenten met zorginnovaties.

Multidisciplinaire zorgteams

Van zorgmedewerkers worden vanaf januari ineens veel andere dingen verwacht. Veel mensen die voorheen binnen de muren van de ouderen zorg en de GGZ werden opgevangen blijven in het vervolg thuis en moeten daar ondersteund worden. Dit is veelal in samenwerking met de gemeente en de huisartsen in de wijk. Daarom worden nu al kleine, zelfsturende zorggroepen opgericht die lokaal opereren. Deze multidisciplinaire teams zijn wendbaar, krijgen de ruimte om zelf de beste zorg in te richten en hebben meer interactie met de omgeving. Bovendien kunnen ze goed inspelen op de wensen en voorzieningen in een bepaald gebied. Want zorg in een Brabants dorp is heel anders dan in een buitenwijk van Rotterdam.

Iedereen moet leren samenwerken

Het betekent wel dat mensen moeten samenwerken met nieuwe partijen, waarbij ook de rol van vrijwilligers en mantelzorgers groter is dan voorheen. Hierdoor krijgen ze meer verantwoordelijkheid. Dat zijn ze vaak niet gewend. Daarom is omscholing van personeel de komende jaren heel belangrijk. Daarnaast moeten zorgopleidingen ervoor waken dat ze geen personeel klaarstomen voor een situatie die niet meer bestaat. Kennis en competenties moeten breder worden en studenten moeten klaar zijn voor samenwerking binnen de sector en oplossingsgericht denken.

Denken en doen als een ondernemer

Een goed plan is erg belangrijk. Van herbestemming voor leegstaand vastgoed tot investering in innovatieve oplossingen. Denk en doe als een ondernemer: signaleer kansen en onderbouw ze met feiten en berekeningen. Zo kunnen de zorgondernemer en de bank samen weloverwogen stappen zetten en de zorg duurzaam verbeteren.