Sterke eindsprint Nederlandse economie

door: Nico Klene

Sterke eindsprint Nederlandse economie in 2013

De Nederlandse economie is in het laatste kwartaal van 2013 verrassend sterk gegroeid: met 0,7% ten opzichte van het voorgaande kwartaal (voorlopig cijfer). In het derde kwartaal was het bruto binnenlands product (BBP) al met 0,3% toegenomen en in het tweede kwartaal met 0,1%. Deze laatste twee cijfers zijn naar boven herzien, zo bleek uit de cijfers van het CBS. Daarmee is de economie inmiddels al weer drie kwartalen gegroeid. Een verdere en sterkere groei in het vierde kwartaal was verwacht, maar deze 0,7% lag zelfs boven de geraamde bandbreedte.

Op jaarbasis, dat wil zeggen vergeleken met het slotkwartaal van 2012, is het BBP eveneens gestegen met 0,7% (jaar-op-jaar). Het neemt echter niet weg dat de economie vorig jaar gemiddeld is gekrompen – met 0,8%. Dat is het gevolg van de forse krimp in de tweede helft van 2012 en de (nog lichte) krimp in het begin van 2013.

Kijken we naar de onderdelen van het BBP, dan valt op dat gezinnen eind vorig jaar iets méér hebben uitgegeven dan in het derde kwartaal. Deze stijging komt onder meer door de toegenomen autoverkopen, die werden gestimuleerd door een belastingverhoging die begin dit jaar zou ingaan. Ook werd door bedrijven fors meer geïnvesteerd – inmiddels al weer de derde stijging op rij. Ook hier speelt het effect van de belastingverhoging waardoor meer is geïnvesteerd in auto’s. Er lijkt dus sprake te zijn geweest van een incidenteel, positief ‘belastingeffect’. We moeten er dan ook rekening mee houden dat een deel van deze meevaller in het eerste kwartaal van dit jaar moet worden ‘terugbetaald’.

De uitvoer daarentegen is – verrassenderwijs – afgenomen, terwijl de invoer wél verder gestegen. Dat heeft het groeicijfer gedrukt. Het blijkt dus dat de groei in het slotkwartaal geheel uit het binnenland kwam en niet van de uitvoer. Dat is in de voorbije jaren vaak anders geweest.

Vooruitzichten 2014

Het vertrouwen zit inmiddels al enige maanden in de lift. We verwachten daarom dat de economie dit jaar verder zal groeien. Deze groei zal vooral komen van de uitvoer (dankzij het herstel van de wereldhandel) en – in mindere mate – van de investeringen. Verder neemt de koopkracht dit jaar eindelijk weer toe, nadat deze vier jaren op rij was verslechterd. Toch denken we niet dat de consument al meer gaat uitgeven. Veel huishoudens – vooral die waarvan het huis ‘onder water staat’ – zullen liever eerst hun financiële positie willen verbeteren.

Al met al zal de economie dit jaar weer groeien, na twee jaren van krimp. Onze raming voor de BBP-groei was ½% (sinds juli). Maar door het sterke slotkwartaal van 2013 en ook gelet op de verbetering van de economische barometers is een hoger groeicijfer waarschijnlijker.