Visie op rente en euro – ECB houdt rente laag in 2014015

door: Nico Klene

Visie - jan. 2014 (128 KB)
Download

 

Samenvatting 2013-2014

In 2013 is de tienjaars rente per saldo driekwart procentpunt gestegen. De driemaands euriborrente is slechts heel licht opgelopen: met 10 basispunten. Dit terwijl de ECB haar belangrijkste beleidsrente vorig jaar tweemaal verlaagde. De euro werd iets sterker ten opzichte van de dollar (+6 cent).

Voor 2014 gaan we ervan uit dat de ECB haar tarieven niet wijzigt. De driemaands euriborrente zal daarom waarschijnlijk laag blijven, terwijl de lange rente later in het jaar geleidelijk weer wat verder zal oplopen dankzij het economisch herstel. De euro zal verzwakken ten opzichte van de dollar.

ECB houdt rente mogelijk tot en met 2015 laag

De ECB heeft in 2013 tweemaal haar belangrijkste beleidsrente (de refi-rente) met 25 basispunten (bp) verlaagd, naar uit-eindelijk 0,25%. In mei deed ze dat omdat de inflatie duidelijk onder de 2%-norm was gezakt en vanwege de neerwaartse risico’s voor de economie. In november was de reden de sterker dan verwachte daling van de inflatie tot duidelijk onder 1%. Omdat de ECB eerder al veel liquiditeit aan het bankwezen had verstrekt, waren de interbancaire rentes al ruim onder de herfinancieringsrente gedaald. De beide verlagingen van de refi-rente hadden daarom nauwelijks effect op de euribortarieven.

Na de renteverlaging in november kwam de ECB in december niet met verdere maatregelen. Van een eventuele verdere verruiming van het beleid zal pas sprake zijn bij nieuwe ontwikkelingen, zei bankpresident Draghi. Hij herhaalde dat de beleidsrente “gedurende een langere periode op het huidige of een nog lager niveau” wordt gehouden en dat de centrale bank bereid is en ‘technisch’ klaar om maatregelen te nemen om het beleid verder te verruimen. Tot de mogelijke maatregelen behoren een negatieve rente, een nieuwe LTRO onder strikte voorwaarden, en obligatieaankopen.

Eind november en in de eerste helft van december liepen de één- en driemaands euriborrentes opeens juist wat op. Waar-schijnlijk heeft dit te maken met eindejaarseffecten. Inmiddels zijn de rentes al weer fractioneel gedaald. Begin 2014 kunnen die rentes nog wat verder terugvallen. Maar als dat niet het geval is en ze verder oplopen (bijvoorbeeld doordat banken verder aflossen op hun langetermijn-herfinancieringsoperaties – LTRO’s), zou de ECB kunnen ingrijpen (zie boven). Zij heeft immers aangegeven de monetaire condities ruim – en dus de rente – laag te willen houden.

We gaan ervan uit dat de inflatie voorlopig laag zal blijven (gemiddeld rond ½% in 2014) en bovendien lager zal uitkomen dan de ECB verwacht. Een verdere verruiming van het beleid in de komende maanden blijft daarom mogelijk. Dit neemt echter niet weg dat we er in ons hoofdscenario van uitgaan dat de ECB de rente tot en met 2015 gelijk houdt.

Lange rente op korte termijn nog niet verder omhoog

De lange rente in Duitsland en Nederland is in 2013 met 75 bp gestegen (in de VS zelfs met 125 bp). Verbeterende economische vooruitzichten en de aankondiging van de Amerikaanse Fed (in het tweede kwartaal) dat ze later in het jaar zou gaan beginnen met het terugschroeven van haar obligatieaankopen (‘tapering’) waren daar verantwoordelijk voor. Dat laatste ded de financiële markten aanvankelijk vrezen dat dan ook de beleidsrente al gauw zou worden verhoogd. Dat leidde tot een snelle stijging van de lange rente. Nadat de centrale banken hadden duidelijk gemaakt dat van een renteverhoging voorlopig geen sprake zou zijn, en bovendien de tapering was uitgesteld, kon de lange rente weer wat dalen.

In december liet de Fed weten dat zij in januari met tapering gaat beginnen (wij hadden maart verwacht). Vervolgens liepen de lange rentes weer wat op, maar beperkt. Kennelijk hebben de markten de tapering (grotendeels) ingecalculeerd. We denken dat de lange rente voorlopig in de buurt van het huidige niveau zal bewegen. Mogelijk valt de rente zelfs iets terug in reactie op de stijging eind 2013. Maar later in 2014 en in 2015 kan de lange rente weer iets oplopen. De rente in de eurozone kan meestijgen met de Amerikaanse, onder invloed van de verdere verbetering van de economie.

Euro gaat in de loop van 2014 verzwakken

De euro is ten opzichte van de dollar in 2013 iets sterker geworden. Voornaamste oorzaak was het toegenomen vertrouwen in het voortbestaan van de eurozone. Dat vertrouwen werd gevoed door de wil van de ECB om de euro in stand te houden en door geleidelijk verbeterende economische cijfers. De munt sloot het jaar op USD 1,38 per euro.

Dit jaar en in 2015 zal de euro echter waarschijnlijk verzwakken ten opzichte van de dollar. De Amerikaanse economie zal naar verwachting beter presteren dan de Europese en de Fed haalt eerder de voet van het ‘monetaire gaspedaal’ dan de ECB, zodat de renteverschillen toenemen.