Visie op rente en euro – ECB houdt rente langer laag

door: Nico Klene

2013-12-visie-op-rente-en-euro.pdf (128 KB)
Download

Begin november verlaagde de ECB de belangrijkste beleids-rente van 0,5% naar 0,25%. We verwachten dat zij de rente tot en met 2015 constant houdt. De deur staat echter wel open voor verdere versoepelende maatregelen.

ECB heeft rente eerder verlaagd dan verwacht

De ECB heeft begin november haar belangrijkste rentetarief (refi-rente) met 25 bp verlaagd naar 0,25%. De algehele verwachting was destijds echter dat de rente (nog) niet gewijzigd zou worden. Wij gingen ervan uit dat de ECB de rente in december zou verlagen, wanneer nieuwe ramingen van de economische groei en de inflatie beschikbaar zijn. De timing was dus verrassend, maar de verlaging op zich was volgens ons logisch, gezien het perspectief van een ongewenst lage inflatie. Tijdens de persconferentie na afloop van de vergadering lichtte ECB-president Draghi toe dat het besluit om de refirente te verlagen vooral was ingegeven door de afname van de inflatiedruk. De centrale bank voorziet nu een langere periode van lage inflatie.

Draghi zei dat de belangrijkste rentetarieven van de ECB “gedurende een langere periode op het huidige niveau blijven of nog verder worden verlaagd”. Hij gaf expliciet aan dat de ECB de refirente in principe nog verder kan verlagen. Ook kan de depositorente worden verlaagd (die dan negatief zou worden) of worden gekozen voor kwantitatieve verruiming. Dat is een optie als het risico van deflatie te groot wordt. Wij verwachten dat de inflatie de komende maanden verder afzwakt. Er is immers veel onbenutte capaciteit in de economie, terwijl ook de internationale prijszwakte van grondstoffen en de dure euro de inflatie drukken.

Doordat de inflatie in november weer iets is opgeveerd, is de kans afgenomen dat de ECB deze week al zou besluiten tot verdere ingrijpende maatregelen. Maar vanwege de lage inflatie verwachten we dat de ECB een duidelijk signaal zal geven dat haar beleid gedurende een vrij lange periode ruim blijft. En het kan volgens ons niet worden uitgesloten dat de bank in de komende maanden met nieuwe maatregelen komt.

Ook Amerikaanse Fed houdt rente nog geruime tijd laag

Uit opmerkingen van de gedoodverfde nieuwe voorzitter van de Fed, Janet Yellen, kan worden opgemaakt dat de Fed niet al te snel de monetaire stimulering zal terugdraaien. Waarschijnlijk zal (pas) in maart worden begonnen met het verminderen van de aankoop van obligaties. Tevens denken we dat de Fed nog duidelijker zal aangeven dat de rente voorlopig niet zal worden verhoogd. Daarmee wil de Fed bereiken dat de markten het terugschroeven van de obligatieaankopen loskoppelen van een eerste renteverhoging. De Fed wil de verwachtingen voor de korte rente ‘verankeren’. We denken nu dat de eerste rente-verhoging in 2015 wat later komt dan we eerder aannamen.

Raming lange rente weer iets omlaag

Het bovenstaande heeft ook gevolgen voor onze raming van de Amerikaanse lange rente. Die hebben we iets naar beneden aangepast. En in het verlengde daarvan hebben we ook de raming voor de tienjaars rente in de eurozone wat verlaagd.

Voorlopig zal de rente hier vermoedelijk in de buurt van het huidige niveau bewegen. Dat zal wat langer duren dan we eerder dachten. Maar na ruwweg midden 2014 kan de lange rente toch weer oplopen. De rente in de eurozone kan meestijgen met de Amerikaanse, onder invloed van de verbetering van de economie.

S&P heeft rating Nederland verlaagd

S&P heeft de rating van Nederlandse staatsschuld verlaagd van AAA naar AA+, met stabiele vooruitzichten. De voornaamste reden van de aanpassing is de magere economische groei. De financiële markten lieten slechts een lichte reactie zien. Wel nam het renteverschil met Frankrijk, Oostenrijk en België iets af. Het duidt erop dat de verlaging grotendeels al was ingeprijsd. Er is een kans dat andere kredietbeoordelaars volgen. Maar dat is niet waarschijnlijk, gegeven de indicatoren waar zij naar kijken en de recente verbetering van de vooruitzichten voor de Nederlandse economie. Het rente¬verschil met Duitsland bedraagt iets meer dan 30 bp – dat is wat wij ook al raamden voor het eind van dit jaar.

Euro voorlopig stabiel – daarna wat zwakker

De euro is in november iets sterker geworden ten opzichte van de dollar. Dat had te maken met wisselende macrocijfers. Op de laatste werkdag van de maand werd de euro nog iets sterker door een wat hoger dan verwacht inflatiecijfer in de eurozone. De laatste weken van het jaar blijft de euro-dollarkoers vermoedelijk dichtbij 1,35 per euro.

Volgend jaar zal de euro naar verwachting echter verzwakken ten opzichte van de dollar. De Amerikaanse economie zal het waarschijnlijk duidelijk beter doen dan de Europese en de Fed gaat waarschijnlijk het monetaire beleid iets eerder verkrappen dan de ECB.