VS: In de startblokken

door: Nick Kounis , Aline Schuiling

2013K4-131121-09-VS.pdf (54 KB)
Download

De economische groei in de VS blijft bescheiden, maar een versnelling begint zich af te tekenen. Het tempo van de bezuinigingen – waardoor de economie in de afgelopen maanden fors werd geremd – zal sterk afnemen. Verder verwachten wij geen nieuw begrotingsfiasco in het Congres, zodat ook die bron van onzekerheid langzaam moet wegvallen. Tot slot zijn de balansposities in de private sector weer gezond, dus kunnen consumenten weer geld gaan uitgeven, bedrijven weer investeren en banken krediet verstrekken om het herstel te steunen. Verder denken wij dat de Fed de bittere pil van monetaire afbouw zal verzachten door de werkloosheidsdrempel te verlagen en zo zal aangeven dat de rente langer laag blijft. Wij verwachten medio 2015 de eerste renteverhoging.

Bescheiden groei maar versnelling in aantocht

Het BBP nam in het derde kwartaal toe met een verrassend sterke 2,8% k-o-k geannualiseerd, maar de onderliggende cijfers toonden een vrij krachteloze economie. Van de groei was maar liefst 0,8 procentpunt te danken aan voorraad¬op-bouw, terwijl de binnenlandse eindvraag met slechts 1,8% groeide. Wij denken dat de stillegging van de overheid in de eerste weken van oktober een negatief effect zal hebben op de groei in het vierde kwartaal. Het eerste teken hiervan was de daling van de industriële productie met 0,1% m-o-m in oktober. Wel waren de uitkomsten van de ISM-enquêtes voor die maand relatief goed, waardoor de hoop bestaat dat het effect van de shutdown van korte duur is. In tegenstelling tot de productiecijfers viel de toename van het aantal banen (ex agri) in oktober mee (+204.000). Uit de Household Survey bleek dat de werkloosheid opliep van 7,2% naar 7,3%, maar deze cijfers zijn waarschijnlijk vertekend door de stillegging van de over¬heid. Al met al lijkt de arbeidsmarkt verder te verbeteren.

Remmende werking van bezuinigingen neemt af

Wij verwachten dat de economie de gevolgen van de shutdown relatief snel van zich zal afschudden. Er wordt dan ook aan steeds meer voorwaarden voor een versnelling van de BBP-groei voldaan. Het tempo van de bezuinigingen – waardoor de groei de afgelopen maanden fors werd geremd – zal sterk afnemen. In het afgelopen jaar heeft de federale overheid belastingverhogingen en bezuinigingen ter waarde van 1,8% van het BBP doorgevoerd, maar volgend jaar zal dit afnemen tot slechts 0,7%. Bovendien zullen staten en lokale overheden na een periode van sterke versobering waar-schijnlijk weer meer gaan uitgeven, aangezien hun inkomsten in de afgelopen paar jaar sterk zijn verbeterd. Hoewel de relatie tussen inkomsten en uitgaven niet altijd constant is, trekken de overheidsbestedingen en de investeringen op het niveau van staten en lokale overheden over het algemeen weer aan ongeveer twee jaar nadat de inkomsten beginnen te verbeteren. Hoewel het exacte omslagpunt moeilijk is vast te stellen, verwachten wij dat de staten en lokale overheden op korte termijn een positieve en duurzame bijdrage gaan leveren aan de groei.

 

131121-Macro Visie_VS-BBP groei en inkoopmgt index

Begrotingsfiasco behoort waarschijnlijk tot het verleden

Het Congres is het op het allerlaatste moment eens geworden over een verhoging van het schuldplafond, waardoor een technisch faillissement werd voorkomen. Bovendien konden de overheids¬diensten direct worden heropend. Volgens het akkoord is de leenbevoegdheid van de VS verlengd t/m 7 februari en wordt de overheid, bij het huidige uitgaventempo, gefinancierd t/m 15 januari, al is er wel een zekere buffer aanwezig. Het is niet moeilijk om negatief te zijn over het bereikte akkoord, maar wij zien ook wat pluspunten. Zo moet medio december voortgang geboekt zijn met de aanpak van fundamentele begrotingsproblemen. Verder heeft de episode in de opiniepeilingen slecht uitgepakt voor de Republikeinse Partij. Die zal zich daarom nu misschien constructiever opstellen, mits de Democraten het niet al te hard spelen omdat ze er sterk voor lijken te staan. Al met al verwachten wij geen herhaling van het begrotingsfiasco van dit najaar. Deze bron van onzekerheid zou dus tot het verleden moeten behoren.

Private sector is gezond

Doordat de remmende werking van de bezuinigingen en de onzekerheid afnemen, hangt de kracht van het herstel de komende tijd af van de gezondheid van de private sector. Gelukkig lijkt die goed. De balansposities van huishoudens en bedrijven lijken sterk na een periode van schuldafbouw en oplopende vermogensprijzen. Voor beide segmenten ligt de verhouding netto activa/BBP ruim boven het historische gemiddelde. Dit betekent dat consumenten meer geld kunnen gaan uitgeven en dat bedrijven klaarstaan om te investeren. De banengroei neemt toe en de winstgevendheid ligt op een recordniveau, wat dit proces zou moeten versterken. Verder is de kapitaalpositie van banken duidelijk sterker geworden en geeft de enquête van de Fed onder Senior Loan Officers aan dat de bereidheid om krediet te verstrekken in de afgelopen kwartalen is toegenomen. Tot slot zit er, na de langdurige neergang, volgens ons nog volop rek in de huizenmarkt. Dit zal steun bieden aan de investeringen in woningen.

BBP-groei versnelt naar 4% eind 2014

Wij verwachten dat de BBP-groei in 2014 versnelt naar circa 3,5%-4% op kwartaalbasis, vooral door hogere consumptieve bestedingen en bedrijfsinvesteringen. Dit momentum houdt waarschijnlijk in H1 2015 aan, maar wij voorzien wel enige groeivertraging in H2 doordat de financiële omstandigheden verkrappen als gevolg van de oplopende rendementen op Treasuries (zie hieronder) en de sterkere dollar. Rente-gevoelige categorieën zoals duurzame consumptiegoederen en investeringen in woningen zullen afvlakken, terwijl het verlies aan concurrentiekracht door de duurdere dollar gevolgen zal hebben voor de netto export. Toch verwachten wij dat de economische groei volgend jaar duidelijk boven het trendmatige niveau van 2,5% blijft.

Inflatie loopt iets op

Wij verwachten dat de inflatie in de komende twee jaar geleide¬¬lijk oploopt, maar wel relatief laag blijft. De belangrijkste opwaartse kracht komt vermoedelijk uit de aantrekkende economie en de verbeterende arbeidsmarkt: die zullen volgens ons leiden tot een sterkere loongroei. Wij denken dat de werkloosheid relatief snel blijft dalen: wij zijn optimistisch over de ontwikkeling van de vraag, maar ook voorzichtig over de mate waarin de arbeidsparticipatie verbetert. Anderzijds voor¬zien wij dat de opwaartse inflatiedruk van huisvestingskosten (die een aanzienlijk gewicht hebben binnen de CPI) zal afnemen doordat de huurprijsinflatie vertraagt. Dit laatste weerspiegelt dat het afsluiten van een hypotheek – en dus het kopen van een woning – gemakkelijker wordt. Bovendien gaan wij ervan uit dat de grondstoffenprijzen niet snel zullen stijgen.

Toekomstig Fed-voorzitter Yellen legt de lat hoog

Janet Yellen, de beoogde opvolgster van Bernanke als voorzitter van de US Federal Reserve, heeft in een verklaring voor de Senaat de lat voor beëindiging van de monetaire stimulering hoog gelegd. Zij verklaarde dat “wij er alles aan moeten doen om een zeer krachtig herstel te bevorderen”. Yellen leek niet bepaald ingenomen met de huidige situatie: “Het is belangrijk om de steunmaatregelen niet te beëindigen nu het herstel nog broos is”. Verder functioneert de arbeids-markt volgens haar nog steeds “ver onder” het potentieel. Zij maakte zich sterk voor kwantitatieve verruiming en stelde dat de voordelen nog steeds groter zijn dan de kosten maar dat de Fed wel alert is op mogelijke negatieve kanten van het programma. Haar woorden wijzen erop dat de recente goede banencijfers waarschijnlijk nog geen reden zijn om al in december met de afbouw van de obligatieaankopen te starten. Dit sluit aan bij onze visie dat de Fed vermoedelijk pas in maart hiertoe overgaat. De financiële markten dachten er ook zo over. Het rendement op Amerikaans schatkistpapier daalde: beleggers stelden hun verwachtingen voor de korte rente naar beneden bij en rekenen op een langere periode van grootschalige obligatieaankopen.

 

Rendement Treasuries VS loopt uiteindelijk sterk op

Door de verwachte aanpassing van de beleidsindicatie van de Fed zal het rendement op Treasuries de komende maanden waarschijnlijk rond het huidige niveau blijven, maar wij ver¬wachten een significante stijging later in 2014 en 2015. Dit weer¬spiegelt onze visie dat de Amerikaanse economie sneller zal groeien dan de consensusverwachting en dat de werkloos¬heid sneller zal blijven dalen dan de Fed verwacht. Wij denken dat de werkloosheid volgend najaar uitkomt op 6,5% en in het eerste kwartaal van 2015 daalt tot 6%. Wij gaan ervan uit dat Fed de rente in juni 2015 voor het eerst zal verhogen. De financiële markten zullen derhalve waarschijnlijk – vooral in de tweede helft van volgend jaar – de verwachtingen met betrekking tot rente¬verhogingen in 2015 naar boven bijstellen.