Sentiment bouwondernemers verbetert

door: Madeline Buijs

Sector-update-bouw-nov-2013.pdf (266 KB)
Download

Dat de bouwsector ver weggezakt is, is bekend. Maar de eerste tekenen van stabilisatie zijn zichtbaar in omzet en productie en voorlopende indicatoren zoals de orderportefeuille. Het kan daarom nog wel even duren voordat er weer sprake zal zijn van een positieve ontwikkeling in de bouw. Het is daarom goed om stil te staan bij het sentiment van bouwondernemers, want positief sentiment kan een voorloper zijn van herstel van de bouwproductie.

Het algemene sentiment in de bouwsector wordt gemeten door middel van de construction confidence indicator. Het laagste punt is Nederland bereikt in december 2012 zoals in de grafiek hieronder te zien is.

Eerste tekenen herstel sentiment bouw. Bron: Eurostat, ABN AMRO Economisch Bureau
Eerste tekenen herstel sentiment bouw. Bron: Eurostat, ABN AMRO Economisch Bureau

Na een korte opleving in 2011 is het sentiment verder weggezakt. Sinds het begin van de reeks in januari 1985 is het sentiment niet zo laag geweest. De weg naar boven wordt langzaam teruggevonden, maar het herstel is nog broos. Het sentiment ligt dan ook nog ver onder het langjarig gemiddelde.

Dat het sentiment in de bouw een goede voorspeller is van de bouwproductie, blijkt uit onderstaande grafiek. Sinds 1985 is de ontwikkeling van het sentiment en de bouwproductie vrij sterk gecorreleerd. Het sentiment kent grotere uitschieters dan de bouwproductie, maar de trend is vergelijkbaar. Het huidige herstel van het sentiment wijst daarom op een eerste herstel van de bouwproductie op niet al te lange termijn.

Ontwikkeling sentiment en bouwproductie, Bron: Eurostat, CBS, ABN AMRO Economisch Bureau
Ontwikkeling sentiment en bouwproductie, Bron: Eurostat, CBS, ABN AMRO Economisch Bureau

Wanneer we kijken waar het positievere sentiment in de Nederlandse bouwsector door wordt bepaald, valt ten eerste op dat bouwers een positievere blik hebben op het economisch klimaat de komende 3 maanden. Dit sentiment liet in het tweede en derde kwartaal van 2013 een stijging zien. Bouwers zien daarnaast minder stagnatie in de bouwsector. Dit komt voornamelijk doordat bouwondernemers allereerst in de zomermaanden minder te maken hebben met slecht weer, maar bouwondernemers zijn ook minder negatief over het aantal orders dat zij ontvangen. Het niveau van het sentiment ligt inmiddels hoger dan in 2012. Licht positiever sentiment is ook te zien in het oordeel van bouwers over het onderhanden werk, de bedrijvigheid en de prijsontwikkeling.

De lichte stijging is in alle branches binnen de bouw te zien, al is het sentiment in de gww een stuk beter dan dat in de woning- en utiliteitsbouw. Dit komt overeen met de resultaten die in de verschillende branches behaald worden.

De eerste tekenen van een positiever sentiment zijn er dus, maar dat de weg naar boven is nog niet overduidelijk ingezet. Dit komt overeen met de conclusie dat de bouw richting de bodem gaat, maar dat die nog niet bereikt is. De omzet- en productiecijfers beginnen de eerste tekenen van stabilisatie te vertonen. De huidige ontwikkeling van het sentiment duidt er op dat we op niet al te lange termijn de eerste tekenen van herstel van de bouwsector zouden moeten kunnen zien. Dit is niet alleen goed nieuws voor de bouwsector, maar ook voor andere sectoren die voor een deel van hun omzet van de bouw afhankelijk zijn.