Lagere kredietstatus Nederland

door: Nick Kounis

29 Nov 13 - Lagere kredietstatus Nederland (376 KB)
Download

S&P heeft de rating van Nederlandse staatsschuld verlaagd van AAA naar AA+, met een zogenaamde stable outlook. De voornaamste oorzaak is de magere economische groei. De financiële markten reageerden nauwelijks. Dat duidt erop dat de verlaging al was ingeprijsd. Er is een kans dat andere kredietbeoordelaars volgen. Waarschijnlijk is dat echter niet, gegeven de indicatoren waar zij naar kijken en de recente verbetering van de vooruitzichten voor de Nederlandse economie. De afgelopen jaren vonden aanpassingen van onevenwichtigheden bij de overheid en de private sector plaats. De komende twee jaar gaan deze aanpassingen door. We denken echter, net als S&P, dat de Nederlandse economie structureel gezien heel veerkrachtig is. Dat zal boven komen drijven zodra de aanpassingen hebben plaatsgevonden. Bovendien lijkt een periode van licht conjunctureel herstel te zijn aangebroken.

S&P verlaagt rating; markt reageert nauwelijks

S&P verlaagde de rating van langlopende Nederlandse staatsschuld van AAA naar AA+, met, met een zogenaamde stable outlook (d.w.z. dat S&P geen verdere aanpassing van de rating voorziet). De financiële markten reageerden nauwelijks. Vanochtend is de rente op tienjarige staatsobligaties met een halve basispunt meer gestegen dan vergelijkbaar Duits papier. Dat wijst erop dat een lagere rating al was ingeprijsd. De rentes lagen al in de buurt van die op Oostenrijkse staatsobligaties. Dat papier had al een AA+ gekregen van S&P. S&P heeft overigens aangegeven dat het geen effect op de rating van obligaties van het EFSF (European Financial Stability Facility) verwacht.

Zwakke BBP-groei verklaart de verlaging

S&P stelt dat de trendmatige groei lager is dan in met Nederland vergelijkbare landen. In Nederland zou de trendmatige groei van het BBP per hoofd van de bevolking -0,1% zijn tussen 2006-2016, terwijl de ‘soortgenoten’ 0,3%-1,5% zouden realiseren. De minder fraaie vooruitzichten maken het moeilijk voor de overheid haar budgettaire doelstellingen waar te maken, aldus S&P.

Stable outlook duidt op kracht

Toch ziet S&P ook de keerzijde en heeft ze de rating voorzien van een stable outlook voor de rating op lange termijn. S&P veronderstelt dat er consensus blijft over de beheersing van de begrotingstekorten en de staatsschuld. Verder wijst ze op het hoge BBP per hoofd van de bevolking, de sterke externe positie, de krachtige exportsector en de competitieve beroepsbevolking. De stable outlook verkleint de kans dat nieuwe verlagingen volgen. S&P geeft ook aan dat ze weinig additionele neerwaartse risico’s ziet. Wel wordt gesteld dat de budgettaire situatie zou kunnen verslechteren als de economische groei tegenvalt. S&P’s prognose van de BBP-groei de komende twee jaar is hetzelfde als in ons basisscenario: 0,5% in 2014 en 1,3% in 2015.

Vooruitzichten beter na aanpassing

Bovendien zijn de vooruitzichten op de langere termijn van S&P minder negatief dan hiervoor misschien doorklonk. S&P verwacht een groei van 1,5% in 2016. In een recente publicatie (‘Groei na de recessie’, Nederlandse Economie in Zicht, 29 augustus 2013), raamden we de trendmatige groei in ons land op 1,25-1,75% tussen 2015 en 2020. De afgelopen jaren vonden aanpassingen van onevenwichtigheden bij de overheid en de private sector plaats. De komende twee jaar gaan deze aanpassingen door. We denken echter, net als S&P, dat de Nederlandse economie structureel gezien voldoende veerkrachtig is. Dat zal weer blijken zodra de aanpassingen hebben plaatsgevonden. Laten we niet vergeten dat volgens verschillende onderzoeken de Nederlandse economie tot ’s werelds meest concurrerende behoort.

Andere kredietbeoordelaars kunnen volgen, maar waarschijnlijk is dat niet

Omdat slechts één kredietbeoordelaar de status van Nederland heeft verlaagd, blijven onze staatsobligaties in veel opzichten echt AAA-papier. Zo zal de ECB er in elk geval mee omgaan, omdat zij zich laat leiden door kredietbeoordelaar Fitch (Nederlandse staatsobligaties blijven dus deel uitmaken van de ECB’s AAA-curve). Wel is het zo dat zowel Fitch als Moody’s Nederland heeft voorzien van een negative outlook. Indicatoren waar zij naar kijken, zijn o.a. minder bezuinigingen, tegenvallende groei, verdere verzwakking van de huizenmarkt, uitstappen van een land uit de eurozone of een sterke rentestijging. Geen van deze indicatoren lijkt zich in de verkeerde richting te ontwikkelen. De Nederlandse economie is uit de recessie en veel wijst op bescheiden groei in de komende kwartalen. Er zijn aanwijzingen dat op de huizenmarkt het ergste voorbij is. Er is dus een risico dat de andere beoordelaars zullen volgen, maar waarschijnlijk is dit niet, gegeven de indicatoren waar zij naar kijken en de recente verbetering van de vooruitzichten voor de Nederlandse economie.