Visie op rente en euro: ECB wil renteverwachting temperen

door: Nico Klene

De lange rente is in augustus in de VS en in de kernlanden van de eurozone opgelopen. Deze stijging heeft te maken met de onrust rond de verwachting dat de Fed haar aankoopprogramma van obligaties gaat terugschroeven, én met gunstige macro-economische cijfers die zijn uitgekomen.

Onrust

De Fed zal binnenkort waarschijnlijk aankondigen dat zij haar aankoopprogramma van obligaties gaat terugschroeven. Dat heeft er (al enige tijd geleden) voor gezorgd dat de gedachte is gaan leven dat de rente in de VS – en mogelijk elders – wel eens eerder dan gedacht weer omhoog zou kunnen gaan. Tezamen met het vooruitzicht dat door de verwachte maatregelen liquiditeit aan de markt onttrokken zal worden, en het opspelen van acute kwetsbaarheden bij enkele opkomende landen leidde dit tot een forse uitstroom van kapitaal uit opkomende economieën. Dat riep de vrees op dat deze landen nog meer onder druk komen te staan. En daar kwam vervolgens de toenemende spanning rond Syrië nog eens bij.

Zonder die problemen te bagatelliseren, gaan wij er per saldo niet van uit dat deze spanningen tot een echte crisis zullen leiden, zoals in de jaren negentig. Belangrijk hierbij is dat de opkomende economieën er fundamenteel beter voor staan dan destijds. Verder wijzen we erop dat het terugschroeven van allerlei monetaire beleidsmaatregelen heel geleidelijk zal verlopen en helder zal worden aangekondigd. Van een verhoging van de beleidsrentes is voorlopig nog géén sprake.

ECB zal renteverwachting temperen

De inflatie in de eurozone is in augustus gedaald van 1,6% naar 1,3% vooral dankzij een daling van de energieprijsinflatie. Wij verwachten dat de inflatie in de rest van het jaar verder terugloopt. Dat heeft onder meer te maken met de aanzienlijke onbenutte capaciteit in de economie. Ook zal de voedsel- en energieprijsinflatie afnemen.

De dalende trend van de inflatie kan de ECB gebruiken om de markten ervan te overtuigen dat hun verwachtingen ten aanzien van de korte rente te hoog zijn. Begin augustus zei ECB-president Draghi op de persconferentie dat die verwachtingen ”niet gerechtvaardigd” zijn. Wij denken dan ook dat Draghi a.s. donderdag in zijn persconferentie een ‘verruimingsgezinde’ toon zal aanslaan. Mogelijk zal hij duidelijker de periode aangeven dat de rente ongewijzigd kan blijven (bijvoorbeeld: geen wijziging voor medio 2015).

Lange rente voorlopig nog niet verder omhoog

De tienjaars rente in Nederland liep vorige maand per saldo met ruim 0,2%-punt op naar 2,3% (zie opmerkingen in eerste alinea). Vorige week ging deze rente hele licht omlaag. Dat had vooral te maken met de oplopende spanningen rond Syrië. Daardoor nam de risicobereidheid van beleggers af en vluchtten zij naar ‘veilige havens’, zoals Duitse en – in mindere mate – Nederlandse staatsleningen. Wij gaan ervan uit dat deze lange rentes in de komende paar maanden ruwweg stabiel blijven. De reden is enerzijds dat de ECB waarschijnlijk de verwachtingen ten aanzien van een hogere korte rente in de eurozone zal pogen te temperen. Anderzijds zal de aantrekkende wereldeconomie een sterke rentedaling tegengaan. Wij verwachten dat de lange rente pas tegen het einde van het jaar gaat oplopen. Volgend jaar, wanneer de economie aan kracht wint, zal de rente sterker stijgen.

Euro wordt waarschijnlijk zwakker

Per saldo verzwakte de euro vorige maand één cent ten opzichte van de dollar. Goede cijfers voor de eurozone deden de euro eerst wat sterker worden, maar eind augustus won de dollar terrein terug. De situatie rond Syrië maakte de markten meer afkerig van risico en van dergelijke omstandigheden profiteert de dollar doorgaans.

Wij verwachten dat de dollar verder gaat appreciëren ten opzichte van euro. We gaan ervan uit dat VS-economie sterker herstelt dan die van de eurozone. Goede cijfers zullen de Fed zoals gezegd doen besluiten waarschijnlijk deze maand te beginnen met het terugschroeven van de monetaire verruiming. De ECB daarentegen zal proberen de renteverwachtingen te temperen. Deze combinatie van factoren kan de koers van de euro ten opzichte van de dollar tot onder 1,30 duwen.