FutureShift: surfing the waves

door: David Kemps , Han Mesters

voorkant future shift

Inleiding

Dit rapport geeft een visie op de grote ontwikkelingen waarmee ondernemers in de industrie en de zakelijke dienstverlening zich geconfronteerd zien en hoe daarmee om te gaan.

Hoofdstuk 1 geeft een uitgebreide historische schets van de Nederlandse economie en welvaart vanaf het begin van de Gouden Eeuw tot begin 2009 en van de belangrijke rol daarin van de industrie en de zakelijke dienstverlening. We nemen zo’n uitgebreid perspectief omdat het karakter van de huidige recessie zeer ongewoon is en sinds de jaren ’30 van de 20e eeuw niet meer is vertoond. Uit die historische beschrijving blijkt  dat de groei van onze welvaart op en neer golft en dat goede tijden worden afgewisseld met mindere.

Innovaties, gretigheid en goede organisatie staan aan de basis van nieuwe successen. De periode sinds de Tweede Wereldoorlog kunnen we gerust omschrijven als onze Tweede Gouden Eeuw. Het was weer een periode waarin onze welvaart onvoorstelbaar is toegenomen. In die periode groeide onze industrie nog wel, maar minder hard dan onze totale economie. Terwijl de zakelijke dienstverlening, gemeten in toegevoegde waarde, een steeds grotere rol in onze economie is gaan spelen. Nederland staat hoog op de internationale lijst van exportlanden, en onze welvaart wordt in sterke mate door onze internationale successen bepaald. Daarmee staat het grote belang van de sectoren industrie en zakelijke dienstverlening. Maar de concurrentie in de internationale handel wordt steeds sterker. De ontwikkeling van onze arbeidsproductiviteit, onze innovatiekracht en onze internationale concurrentiepositie staan onder druk. En dan die recessie… wat staat ons te wachten?

Na de historische schets in het eerste hoofdstuk, wenden we in hoofdstuk 2 de blik naar de toekomst. We zien dat er niet alleen een diepe recessie aan de gang is, maar dat er zeven ingrijpende ontwikkelingen – de Ring van Vuur – spelen. Elk van die ontwikkelingen zal al een enorme impact op ons hebben, maar samen zullen ze zorgen voor een FutureShift. De huidige zware recessie gaat natuurlijk wel over, maar daarna volgt geen ‘business as usual’; er staan enorme innovatie-uitdagingen voor onze deur. Dus wat kunnen we doen?

In hoofdstuk 3 geven we kort de implicaties van de Ring van Vuur aan voor de bedrijfsvoering in de industrie en de zakelijke dienstverlening. Om de kansen die de ontwikkelingen bieden te benutten en de bedreigingen te pareren, hebben we om te beginnen korte termijn interventies nodig, maar bovendien moeten we gaan werken aan inventieve strategieën en innovatieve organisaties. Transformatie heeft de toekomst, zo leert de geschiedenis ons.

Het rapport is gebaseerd op een uitgebreide literatuurstudie, vanuit historisch-economisch en strategisch perspectief. De implicaties voor bedrijven in de industrie en de zakelijke dienstverlening zijn opgesteld door specialisten van ABN AMRO.