Omzet en productie bouw in 2012 daalde zoals verwacht, maar grond-, water- en wegenbouw positieve uitzondering

door: Madeline Buijs

Het CBS berichtte op 19 februari dat de omzet in de bouwnijverheid in 2012 met 7,2% is gedaald ten opzichte van 2011. Vooral de bouw van woningen en bedrijfsgebouwen werd zwaar getroffen. De grond-, weg- en waterbouw was de positieve uitzondering.

De omzet is in december met 13,8% gedaald j-o-j, waarmee de sterkste daling van alle maanden in 2012 werd gerealiseerd. Dit maakt duidelijk dat de weg naar herstel in de bouw nog niet is gevonden. Dit werd veroorzaakt door het aan
Groen tekstblokhoudende negatieve sentiment op de woningmarkt als gevolg van de onzekerheid over de hervormingen door de overheid. Ook het consumentenvertrouwen kon geen verbetering brengen, dat was historisch laag in november en december.

De cijfers over de bouwproductie in 2012 laten eenzelfde beeld zien. De productie is gedaald met 8,6% ten opzichte van 2011. Dit werd vooral veroor­zaakt door een zeer slecht eerste en vierde kwartaal van 2012. Het indexcijfer van de productie van december is zelfs het laagst sinds de reeks in 2000 is begonnen. Zelfs augustus 2010, dat midden in de vorige bouwcrisis viel en traditioneel een slechte maand is vanwege de bouwvak, had een hoger productieniveau. Hiermee is de bouw de slechtst presterende sector in 2012.

Beeld naar branches

Wanneer naar de omzetontwikkeling van de verschil­lende branches in de bouw wordt gekeken, springt de grond-, weg- en waterbouw (GWW) er in positieve zin uit. De omzet is in 2012 met 1,8% j-o-j gegroeid. Vooral buizen- en kabelleggers hebben een goed jaar gehad waarin de omzet met 6,6% j-o-j steeg. Buizen- en kabelleggers hebben waarschijnlijk in 2012 sterk geprofiteerd van stimuleringsmaatregelen van de overheid in het kader van de Crisis- en herstelwet. Buizen- en kabelleggers zijn daarnaast sterk afhankelijk van de bouw van woningen en bedrijfs­gebouwen. Omdat deze sector zeer slecht presteert, heeft dit de omzetgroei mogelijk nog gedempt. Bedrijven actief in het aanleggen van wegen, spoor­wegen en tunnels deden het minder goed, hun omzet daalde met 0,3%. Mogelijk hebben zij last van de bezuinigingen op infrastructuur door gemeentes. Het slechtst presteerde de algemene burgerlijke- en utiliteitsbouw. De omzet die wordt gerealiseerd met het bouwen van woningen en bedrijfsgebouwen daalde met 10,2% in 2012 j-o-j. Dit cijfer maakt de algehele malaise op de woning- en kantorenmarkt goed duidelijk. De gespecialiseerde bouw liet een omzetdaling van 8,2% zien in 2012 j-o-j. Dit komt vooral door de sterke daling in de omzet van afwerk­bedrijven en dakbouwers. Ook zij hadden last van de slecht functionerende woning- en kantorenmarkt.

Gevolgen Nederlandse economie

De sterke krimp van de bouwsector is van grote invloed op de Nederlandse economie. De krimp van de bouwsector in 2012 zorgt voor 0,44 procentpunt krimp van de Nederlandse economie, het BBP daalde in 2012 met 0,9%.

Bijdrage bouw aan krimp bbp. Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau Nederland
Bijdrage bouw aan krimp bbp. Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau Nederland

De grafiek hiernaast maakt duidelijk hoe de krimp van 0,9% van de Nederlandse economie tot stand kwam. De over­heid en zorg samen met een aantal overige groei­sectoren dragen positief bij aan het BBP, terwijl de bouw en een aantal overige krimpsectoren negatief bijdragen aan de ontwikkeling van het BBP.

Verwachtingen 2013

ABN AMRO heeft in december 2012 de verwachting uitgesproken dat de bouwproductie in 2013 met 5% zal dalen. De tegenvallende groei en het lage consumentenvertrouwen zorgen ervoor dat de bouwproductie in 2013 nog sterk zal dalen. Omdat de bouw een laatcyclische sector is, zal een eventuele aantrekkende economische groei pas in 2014 effect hebben. Wel kan het recent gesloten woonakkoord zorgen voor een tijdelijke impuls in bouwactiviteit. Omdat de afgesproken btw-verlaging alle en geldt voor renovaties en verbouwingen, zal het effect hier­van beperkt zijn. Ditzelfde geldt voor het fonds voor energiebesparingen dat wordt ingesteld. De verwachting is dat vooral kleine zelfstandigen actief in de bouw van deze maatregelen kunnen profiteren. De verwachting is dat het woonakkoord geen impuls zal geven aan de nieuwbouw. De verhuurdersheffing voor woningcorporaties is in het woonakkoord verlaagd, maar de huren zullen ook minder stijgen. Het is daarom de verwachting dat de investerings- ruimte van woningcorporaties voor nieuwbouw-projecten beperkt blijft. Ten slotte zullen de bezuini­gingen door de overheid op de infrastructuur en het naar achteren schuiven van projecten de GWW-sector treffen. De verwachting van ABN AMRO zal daarom in stand blijven. ABN AMRO verwacht ten slotte dat de omzet met 4,5% zal dalen in 2013.
Tabel 1

 Download: Sector update – Omzet en productie bouw 2012 (321.30 KB)nu downloaden