Best practice: Venturing door corporates

door: Menno van Leeuwen , Steven Peters

img_136120658551225d397471dMenno van Leeuwen en Steven Peters in gesprek met Herman Kienhuis, investment director SanomaVentures Nederland

Gevestigde TMT-bedrijven staan in ons land vrijwel zonder uitzondering voor de uitdaging om nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. Ze kunnen daarbij enorm profiteren van de innovatieve kracht van startups. SanomaVentures investeert in de relatie met zulk talent. Een gesprek met Herman Kienhuis: “Ondernemers die alleen gericht zijn op geld verdienen, zijn vaak niet de beste bouwers van bedrijven of van continuïteit.”

SanomaVentures is een internationaal initiatief van Sanoma en een vast onderdeel van de toekomststrategie van dit Europese mediabedrijf. De Nederlandse tak werd in 2012 opgericht en is bovenal een strategische investeerder. Herman: “Wij geloven in de combinatie van talentvolle ondernemers en een krachtige strategische partner. Op basis van onze strategische visie en diepgaande inhoudelijke kennis investeren we kapitaal en begeleiding in de ontwikkeling van innovatieve nieuwe ondernemingen.’’

Innovatie vraagt om langetermijnvisie

Herman legt uit dat hij werkt met een horizon van 6 jaar. De eerste drie jaar wil hij een portefeuille van twintig deelnemingen opbouwen. Daarna volgen 3 jaren van uitbouwen en resultaat oogsten. “Het belangrijkste doel daarbij is omzetgroei en toegevoegde waarde voor Sanoma, niet de exit. De investeringen bedragen tussen de € 100.000 en € 500.000 en we houden rekening met een slagingspercentage van 50%. We zijn dus ook bereid om bijbehorende verliezen te accepteren.”

Behoud van autonomie als uitgangspunt

Sanoma zet bij deelnemingen in de eerste plaats zijn netwerk en mediabereik in. Ondernemers krijgen begeleiding op strategisch en financieel niveau, maar de nadruk ligt op behoud van autonomie. Het bedrijf brengt hen wel actief in contact met zijn eigen medewerkers om kruisbestuiving te creëren. Met deze aanpak onderscheidt Sanoma zich van andere Nederlandse mediabedrijven, vindt Herman. “Die zijn vooralsnog meer gericht op operationele integratie. En waar wij vooral uit zijn op talent, lijkt bijvoorbeeld RTL meer op zoek te zijn naar concepten om via TV te promoten.”

Meer geld en ervaring terugpompen

Herman ziet grote verschillen tussen de ecosystemen van de VS en de EU. “In Europa is een relatief kleiner aantal succesvolle ondernemers. En de succesvolle bedrijven die er zijn, pompen minder ervaring en geld terug in het innovatieve ecosysteem.” Daarnaast signaleert hij een groot verschil in de beschikbaarheid van investeringsgeld. “In de VS is veel meer kapitaal beschikbaar, maar de kans op het vinden van een investeerder is ook veel kleiner. Kapitaal aantrekken is overigens een vak op zich. Amerikanen zijn er goed in, maar het is de vraag of hun drijfveren dat daarmee ook zijn.”

Niet per definitie streven naar exit

SanomaVentures zoekt nadrukkelijk naar ondernemers die gericht zijn op het uitbouwen van hun bedrijf, niet op het realiseren van een exit. Volgens Herman worden ondernemers gedreven door een mix van drie ambities: een product ontwikkelen dat klanten echt helpt, (internationaal) maatschappelijke impact hebben en geld verdienen. “Ondernemers die alleen gericht zijn op geld verdienen, zijn vaak niet de beste bouwers van bedrijven of van continuïteit. En wie erg succesvol is in het aantrekken van geld, is niet automatisch ook succesvol in het uitbouwen van zijn bedrijf.”

Organisatie kapitaal kan beter

Herman bestrijdt dat er in Nederland gebrek aan kapitaal zou zijn. “Er is wel behoefte aan betere organisatie van kapitaal en meer professionele fondsen. Ook de toegang tot informal investors en business angels is voor verbetering vatbaar.” Voor banken ziet hij in de venture fase van internetbedrijven echter een beperkte rol weggelegd. “Meer risicobereidheid bij de ondersteuning van groeiende bedrijven is welkom, meer facilitering bij hulp vanuit de overheid eveneens. Maar als een bank weinig risico wil of kan nemen en verder geen waarde toevoegt in de groeifase van een bedrijf, moet hij ook geen risicokapitaal leveren.”

Banken als intermediairs tussen ondernemer en investeerder

Op het gebied van startkapitaal, ziet Herman een bank vooral als een intermediair die vraag en aanbod bij elkaar brengt, via crowdfunding of het matchen van ondernemers en particuliere investeerders. Ook het faciliteren van een online marktplaats of het maken van een angel list vindt hij goede opties. Maar de menselijke factor blijft voor hem doorslaggevend, vanwege de klik die nodig is om zaken te kunnen doen. “Hierbij is ook continuïteit cruciaal. Bij Sanoma hechten we er groot belang aan dat medewerkers langere tijd binnen het concern blijven. Dat zorgt voor bekende gezichten en wekt vertrouwen bij het zakendoen.”

Venturing als unique selling point

Het heeft er alle schijn van dat Sanoma met zijn laatste venturingpoot een nieuwe weg inslaat. Het bedrijf investeert sinds 2006 samen met enkele concurrenten in innovatie (zie kader), maar SanomaVentures lijkt juist een nieuw unique selling point te moeten creëren. Herman heeft naar eigen zeggen in elk geval geen intensief contact met andere corporate investeerders. “Nederland is klein, dus we kennen elkaar over het algemeen wel. We gaan ook redelijk open met elkaar om, kijken soms samen naar deals. Maar dit oligopolie is voor ondernemers in discussies over waardering niet altijd voordelig.” De vraag die resteert is in hoeverre het streven naar een concurrentievoordeel op de lange termijn te verenigen is met de openheid over venturingactiviteiten die Sanoma tentoonspreidt. Wij zijn ervan overtuigd dat openheid op de lange termijn goed is voor iedere deelnemer in het TMT-ecosysteem.