Best practice: Snelle groei

door: Menno van Leeuwen

img_1360937818511e435a30433Opkomende bedrijven in de TMT-sector die geen exit nastreven, kunnen vaak alleen blijven voortbestaan als ze erin slagen snel door te groeien. Topicus is een voorbeeld van een onderneming die daar dankzij zijn sterk op groei gerichte bedrijfscultuur uitstekend in slaagt. Een gesprek met directeur Henk Jan Knol: “Wij willen geen medewerkers, maar medeondernemers. Mensen die willen experimenten en fouten durven maken.”

Topicus staat in Deventer en omgeving bekend om zijn bier Gifkikker. Dit lijkt op het eerste gezicht misschien een wat buitenissige nevenactiviteit, maar in feite tekent de aanwezigheid van het eigen biermerk de bedrijfscultuur van de ICTonderneming. Ook de groeicijfers van Topicus zijn buitenissig, en hebben alles te maken met de experimenteerdrift die het eigen personeel aanzette tot de ontwikkeling van het biertje. Topicus weet die drang tot exploratie van nieuwe werelden nu al jarenlang om te zetten in groei van de bedrijfsactiviteiten. Het won in 2004 de Deloitte Technology Fast50, zat daarna jarenlang in de top tien en bekroonde dat in 2008 met de sustainable grower award. Daarmee is het zonder meer een opvallende speler in het TMT-ecosysteem.

Geleide groei volgens een doordachte strategie

Topicus groeit net als een levend organisme door middel van celdeling, legt Henk Jan uit. Dit principe werd eerder toegepast door Eckart Wintzen bij zijn groeistrategie voor BSO, dat uiteindelijk opging in Atos Origin. Henk Jan: “In ons geval draagt het moederbedrijf de genen over aan een nieuwe cel zodra de grens van 25 medewerkers is bereikt. Op dat punt zijn de sfeer, cultuur,  winstgevendheid, professionaliteit en kwaliteit van het werk optimaal. Een cel groeit alleen bij succes in de markt én zolang het werk aantrekkelijk en innovatief is voor de medewerkers.” Iedere nieuwe celdeling leidt tot verandering, nieuwe uitdagingen en nieuwe kansen voor groei. “Een nieuwe cel kan starten zodra we een enthousiaste trekker en ten minste vijf medewerkers hebben die ervoor willen gaan. Op deze manier zijn wij inmiddels negentien bedrijven gestart, die allemaal bijdragen aan de winst en aan verdere groei.” 

Netwerk met bronnen van talent is onmisbaar

Wie zoveel belang hecht aan de ondernemingszin van zijn medewerkers, kan niet zonder een netwerk dat diverse bronnen van jong talent omvat. De hoofdvestiging en de meeste cellen van Topicus zijn gevestigd in Deventer, daarnaast is het bedrijf actief in Zwolle en Enschede. Dat is geen toeval: er zijn onder meer nauwe banden met de Universiteit Twente, bijvoorbeeld door de invulling van gastcolleges, gezamenlijk onderzoek en een stevige begeleiding van studenten in hun afstudeerproject. Henk Jan: “Veel goede en ondernemende studenten gaan na hun studie bij ons aan de slag. Wij zijn altijd op zoek naar technische specialisten, kenners van de business en ondernemers. Met ons celdelingsprincipe en onze voeding van studenten hebben wij in deze regio ons eigen ecosysteem gecreëerd.”

Op zoek naar de ondernemende medewerkers

Succes heeft altijd een keerzijde, heeft Henk Jan gemerkt. “Topicus trekt bewust ondernemende mensen aan. Drempels om je aan te sluiten bij een nieuwe cel of deze zelf te starten zijn laag. Maar nu we al wat langer bestaan en een solide bedrijf zijn, zie je dat mensen bij ons een veilig onderkomen zoeken.” Hij heeft er op zich alle begrip voor, maar houdt vast aan het principe om vooral ondernemende mensen aan te stellen. “Een van onze mensen heeft al zes nieuwe cellen gestart, zo iemand helpt een bedrijf echt verder. Eigenlijk willen wij geen medewerkers, maar medeondernemers. Mensen die willen exploreren en fouten durven te maken.” 

Nederlanders zijn van nature risicomijdend

Hetzelfde cultuurprobleem speelt bij de talloze innovatieve projecten waarbij Topicus betrokken is, heeft Henk Jan ervaren: “Nederlanders willen geen fouten maken! Die voorzichtigheid staat in schril contrast met bijvoorbeeld de Amerikaanse bereidheid om risico’s te nemen. Het is voor ons echt de kunst om opdrachtgevers te vinden die wél bereid zijn om te experimenteren. Mensen die zich realiseren dat zonder beweging nooit de status quo van het traditionele model wordt doorbroken waar veel sectoren in gevangen zitten.”

Venturingmodel als vervolgstap naar verdere groei

De komende tijd wil Henk Jan de rol van Topicus bij de ondersteuning van innovatie verder uitbreiden door middel van venturing. “Jonge bedrijven kunnen bij ons aankloppen als ze gebruik willen maken van de softwareontwikkelstraat. We hebben in de loop der jaren zoveel software ontwikkeld die op de plank blijft liggen… die zetten we graag in voor vernieuwende jonge bedrijven.” Topicus biedt zulke ondernemingen de optie om in plaats van betaling via een licentie- en/of urenfee te kiezen voor een equity stake, oftewel betalen met aandelen. “Wij nemen graag een voorbeeld aan mediabedrijven die hun bereik inzetten en jonge ondernemingen waarin ze investeren deels betalen met mediawaarde. Ik heb goede hoop om met een soortgelijke propositie jonge ICT-ondernemers aan te trekken en nog meer bloeiende bedrijven te creëren.”