Hightech industrie minder afhankelijk van te volatiele markten door agro-industrie

door: David Kemps , Wilbert Hilkens

  • ABN AMRO ziet grote kansen in samenwerking tussen topsectoren
  • Hightech kan agro-industrie helpen concurrentiepositie vast te houden, productiviteit te verhogen en verspilling te reduceren
  • Samenwerking is belangrijke stap in het tackelen van het wereldvoedselprobleem

 De Nederlandse High Tech Systemen & Materialen-sector (HTSM) kan haar afhankelijkheid van zeer volatiele eindmarkten zoals de halfgeleiderindustrie en automotive beperken door meer en vaker samen te werken met de land- en tuinbouwsector. Die samenwerking leidt bovendien tot nieuwe groeimarkten voor de HTSM-sector. De topsectoren Agro & Food en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen zouden op hun beurt nóg beter kunnen presteren als ze zouden samenwerken met HTSM. Dit concludeert ABN AMRO in het sectorrapport High Tech Agrosystems: ‘Made in Holland in het kwadraat’. In het rapport wordt gesproken van ‘een perfect fit’ in de combinatie van de drie genoemde Nederlandse topsectoren.

 “HTSM kan een belangrijke bijdrage leveren aan een versnelling van de innovatie in de Nederlandse agro-industrie en leiden tot een verdere verbetering van de concurrentiepositie van deze topsectoren. Veeleisende klanten in de agri kunnen niet meer louter en alleen worden bediend met de disciplines waarin de agrotechnische industrie zijn oorsprong heeft: werktuigbouwkunde en landbouwtechniek. Er is tegenwoordig ook kennis nodig van zaken als mechanica, mechatronica, nano- en materiaaltechniek, embedded software en sensor- en lichttechnologie. Allemaal aspecten waarin HTSM uitblinkt”, aldus David Kemps.

 De opstellers van het rapport werkten nauw samen met de brancheorganisaties Federatie Agrotechniek en de NEVAT, het netwerk van industriële toeleveranciers. Uit het rapport blijkt dat binnen de negen topsectoren die de Nederlandse overheid heeft gedefinieerd kennis en deskundigheid wordt uitgewisseld, maar nog weinig tussen deze sectoren. En uit juist die intersectorale samenwerking is nog heel veel winst te behalen.

 Stabiliteit voor hightech

De samenwerking tussen de genoemde sectoren is van groot belang. De agro-industrie voorziet in de urgente behoefte van de HTSM-sector aan klantdiversificatie en stabielere afzetmarkten. Kemps: “De toeleveranciers in de HTSM-sector zijn vaak afhankelijk van één of enkele grote opdrachtgevers, zoals bijvoorbeeld ASML. Toen ASML het een periode moeilijk had, hadden talloze toeleveranciers in de hightech daarvan last. Het is voor die toeleveranciers dan ook van groot belang om de volatiliteit van de hightech industrie, met zijn hoge pieken en diepe dalen, te dempen met werkzaamheden voor een minder cyclische markt als de food en agri. Samenwerking tussen sectoren zorgt niet alleen voor innovatie en productiviteit, maar zeker ook voor meer stabiliteit.”

Eigen boontjes doppen

Ook voor de agro-industrie is de samenwerking cruciaal. Op dit moment is het nog zo dat het gros van de agrotechnische bedrijven veel ‘binnenshuis’ doet. Veel van de industrie bestaat uit werktuigbouwers en systeemleveranciers die gewend zijn hun eigen boontjes te doppen. Kemps: “Binnen de HTSM-toeleverketen is de knowhow aanwezig of liggen de innovaties zelfs al op de plank om de land- en tuinbouw en agro-technische industrie verder te helpen. Bedrijven als ASML en Thales hebben veel kennis van plasmatechnieken in huis. Daarmee kun je ook verse groenten van microben ontdoen, waardoor ze langer houdbaar blijven. Maar waar HTSM-bedrijven elkaar goed weten te vinden in het versneld ontwikkelen van innovatieve oplossingen, moeten ze in de agri nog rijp worden gemaakt voor intersectorale samenwerking.” Zo staan, in tegenstelling tot in de HTSM-sector, in zijn algemeenheid ketenintegratie en –optimalisatie nog in de kinderschoenen. “Er zijn bijvoorbeeld nog veel agrotechnische bedrijven die hun eigen fijnmechanische metaalbewerking doen en daar kostbare apparatuur voor in huis hebben, terwijl de hightech industrie om de hoek zit en dat veel beter en goedkoper kan”, merkt Kemps op.

Maar er zijn ook koplopers die al wel inzien dat de samenwerking met strategische leveranciers die, ook nog eens goedkoper, technologieën en processen leveren die ze zelf niet – meer – in huis hebben. Ze ontwikkelen zich als system integrators die precies weten wat hun klanten willen, de kerntechnologie  ontwikkelen en de overige technologie elders inkopen – bij HTSM-bedrijven – zoals servomotoren, koelingen, elektronica of embedded software. Kemps stelt dat deze hightech toeleveranciers door de system integrators in de agrotechnische industrie worden uitgedaagd om met hen mee te denken om nóg betere oplossingen te bieden. “Printplaten die moeten functioneren in een stoffige, vochtige atmosfeer waarin soms chemische stoffen en ammoniak zitten, moeten extra robuust worden uitgevoerd. Dan heb je dus niet het standaardproduct van een toeleverancier nodig, maar een printplaat die in een ruige omgeving blijft functioneren.”